Badania techniczne samochodu. Co trzeba o nich wiedzieć?

Badanie techniczne i przegląd samochodu – różnice

Wielokrotnie badania techniczne samochodu są mylone z przeglądem. Kierowcy obu terminów używają zamiennie, a pomiędzy badaniem i przeglądem występują różnice.

Otóż obowiązkowe badanie techniczne ma na celu dopuszczenie pojazdu do ruchu na określony czas, jakim najczęściej jest okres 12 miesięcy. Stan auta jest kontrolowany na stacji diagnostycznej.

Z kolei w przypadku przeglądu technicznego, nazywanego też okresowym, celem jest kontrola stanu zalecana przez producenta lub dealera. Takie badanie pozwala zachować gwarancję pojazdu. Przeprowadza się je w autoryzowanych sieciach obsługi (ASO), a zakres przeglądu jest uzależniony od producenta i modelu.

Kiedy trzeba przeprowadzać badania techniczne samochodu?

W przypadku samochodów osobowych, samochodów ciężarowych o masie do 3,5 t, motocykli i przyczep o masie do 3,5 t, po raz pierwszy badanie techniczne przeprowadzamy w ciągu 3 lat od dnia rejestracji. Drugie badanie jest obowiązkowe przed upływem kolejnych 2 lat, a kolejne już rokrocznie. Jako że większość z nas porusza się autem znacznie starszym niż 5-letnie, na stacjach diagnostycznych musimy stawiać się co roku.

Nieco inaczej wygląda to w przypadku ciągników rolniczych, przyczep rolniczych i motorowerów. Takie pojazdy pierwsze badanie techniczne również przechodzą przed upływem 3 lat od dnia rejestracji, jednak już każde kolejne przed upływem 2 lat od ostatniej kontroli. Z kolei samochody zabytkowe i przyczepy lekkie bada się wyłącznie przed ich rejestracją. Wyjątkiem są auta zabytkowe przeznaczone do zarobkowego transportu lub skierowane na dodatkowe badanie.

Poza tym jest grupa pojazdów, które bez względu na wiek badanie musi przechodzić raz w roku. Są to pojazdy z instalacją gazową LPG/CNG, taksówki osobowe, samochody przystosowane do przewozu 5-9 osób i wykorzystywane do zarobkowego transportu ludzi, pojazdy zbudowane samodzielnie, uprzywilejowane, wykorzystywane do nauki jazdy i egzaminów na prawo jazdy, a także przewożące towary niebezpieczne.

Oczywiście na dodatkowe badanie techniczne możemy zostać skierowani w każdym momencie przez starostę lub organ kontroli ruchu. Przyczyną skierowania na dodatkowe badanie jest podejrzenie o zagrożeniu bezpieczeństwa drogowego lub naruszenie wymagań ochrony środowiska. Dotyczyć to może także pojazdów biorących udział w kolizji i o przerobionej konstrukcji.

Gdzie przeprowadzić badania techniczne samochodu – stacje podstawowe i okręgowe

Badania techniczne są przeprowadzane na stacjach kontroli pojazdów podstawowych lub okręgowych. Podstawowe SKP sprawdzają stan techniczny pojazdów o masie całkowitej do 3,5 t. Pozostałe muszą stawić się na stacjach okręgowych. Poza tym na te ostatnie kierowane są pojazdy powypadkowe, przewożące materiały niebezpieczne, po zmianach konstrukcyjnych oraz zarejestrowane po raz pierwszy za granicą i sprowadzone do Polski w drodze importu.

Badania techniczne samochodu – zakres

Każde badanie techniczne samochodu trwa około 30 minut i składa się z trzech części, tj.:

• identyfikacja pojazdu (sprawdzenie zgodności i czytelności numeru VIN z dowodem rejestracyjnym);

• sprawdzenie dodatkowego wyposażenia (np. instalacja LPG);

• ocena stanu technicznego mechanizmów, podzespołów i układów pojazdu.

Wszystkie badania techniczne pojazdów są do siebie podobne. Kontroluje się je pod kątem bezpieczeństwa i przestrzegania norm ochrony środowiska. Niewielkie różnice zależą od rodzaju pojazdu. Jeśli w stacji kontroli pojazdów sprawdzany jest stan techniczny samochodu osobowego, diagnosta weryfikuje między innymi następujące elementy:

• luzy i stan elementów zawieszenia;

• stan i zużycie amortyzatorów;

• ciśnienie w oponach i stan ogumienia;

• stan elementów podwozia i ewentualne wycieki;

• luzy, zbieżność i stan elementów układu kierowniczego;

• siła i rozkład siły hamowania dla poszczególnych osi;

• stan wizualny oraz ewentualne usterki szyb i karoserii;

• głośność i emisja spalin;

• elementy bezpieczeństwa (m.in. klakson, pasy bezpieczeństwa, airbagi).

Ile kosztują badania techniczne pojazdów?

Ceny przeglądów technicznych są niezmienne od 2004 roku. Jako że wielokrotnie w ostatnim czasie pojawiał się temat ich podwyżki, prędzej lub później zmiany w badaniach wprowadzą nowe opłaty.

Za badanie techniczne pojazdu opłatę uiszczamy przed rozpoczęciem pracy diagnosty. Musimy pamiętać, że jest to opłata bezzwrotna. Jeśli więc diagnosta wykryje usterki i nie dopuści pojazdu do ruchu, opłata za badanie techniczne nie jest nam zwracana.

Koszt badania technicznego dla wybranych pojazdów:

• motorower – 50 zł;

• motocykl – 62 zł;

• samochód osobowy – 98 zł;

• samochód przystosowany do zasilania gazem – 161 zł.

Jeśli to pojazd zasilany gazem, dodatkowo musimy przedstawić diagnoście świadectwo legalizacji butli oraz montażu instalacji. Przypomnijmy, że mają one 10-letnią legalizację.

Wynik badania technicznego pojazdu – pozytywny lub negatywny

Badanie techniczne kończy się z wynikiem pozytywnym lub negatywnym. Jeśli diagnosta nie ma większych zastrzeżeń, otrzymujemy pieczątkę w dowodzie lub zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania, po czym możemy na dłużej opuścić SKP. W przypadku wykrycia nieprawidłowości, usterki dzielimy na drobne, istotne lub krytyczne:

Jak przygotować auto do badania technicznego?

Aby zwiększyć szanse na pozytywny wynik badania technicznego, warto przed wizytą na stacji kontroli pojazdów sprawdzić podstawowe elementy samochodu. Należy skontrolować działanie wszystkich świateł, stan opon, poziom płynów eksploatacyjnych, sprawność hamulców oraz klaksonu. Warto także upewnić się, że tablice rejestracyjne są czytelne, a numer VIN jest widoczny i zgodny z dokumentami. Takie przygotowanie pozwoli uniknąć drobnych usterek i konieczności ponownej wizyty.

• Drobne usterki – nie zagrażają bezpieczeństwu ruchu drogowego (np. niski stan płynów, niedziałające podświetlenie tablicy), a diagnosta dopuszcza pojazd do ruchu.

• Istotne usterki – odpowiadają za bezpieczeństwo na drodze (np. brak światła, problemy z zawieszeniem, zużyte hamulce), co skutkuje niezaliczeniem przeglądu. Jako właściciele takich pojazdów mamy 14 dni na wyeliminowanie usterki i ponowną wizytę w SKP.

• Krytyczne usterki – stwarzające bezpośrednie zagrożenie w ruchu drogowym (np. uszkodzony układ kierowniczy, niesprawne hamulce). W takiej sytuacji przegląd kończy się wynikiem negatywnym, a diagnosta zatrzymuje dowód rejestracyjny auta, odsyłając go na usunięcie usterek.

Oczywiście wiąże się to z dodatkowymi kosztami. Kolejne opłaty musimy też ponieść w SKP. Są one różne w zależności od mechanizmów, w których stwierdzono usterki podczas badania technicznego, ale zazwyczaj to koszt w wysokości kilkudziesięciu złotych. Cennik ponownego przeglądu technicznego pojazdu dla poszczególnych mechanizmów przedstawia poniższa tabela.

Informacja o braku zaliczenia przeglądu technicznego auta trafia do CEPiK. Dlatego jest ona widoczna dla wszystkich stacji kontroli pojazdów w Polsce. Ważne więc, aby przy ponownym przeglądzie wybrać tę samą SKP. Wówczas zapłacimy tylko za każdy wykryty defekt. W innym wypadku opłacamy pełną kwotę badania technicznego.

Jeśli pojazd został wysłany na badanie techniczne przez starostę lub organ ruchu, gdyż ucierpiał w wypadku, takie badanie techniczne auta kosztuje 94 zł. Ceny pozostałych badań technicznych:

• dla samochodu, który będzie używany jako taksówka – 42 zł;

• po montażu instalacji gazu – 114 zł;

• po wprowadzeniu zmian konstrukcyjnych i związanych z tym danych w dowodzie rejestracyjnym – 82 zł.

Jaki mandat za brak badania technicznego?

Sprawdzenie, czy pojazd ma ważne badania techniczne, jest podstawą każdej kontroli drogowej. Brak ważnego badania to wykroczenie. Mandat wyniesie od 20 do 500 złotych w zależności od decyzji funkcjonariusza.

Konsekwencje jazdy bez ważnego badania technicznego

Poruszanie się pojazdem bez ważnego badania technicznego jest wykroczeniem. W razie kontroli drogowej kierowca może otrzymać mandat w wysokości do 3000 zł, a policjant zatrzyma dowód rejestracyjny pojazdu. W przypadku kolizji lub wypadku, ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania z polisy OC lub AC. Dlatego tak ważne jest regularne przeprowadzanie badań technicznych i dbanie o terminowość.

O ile wysokość mandatu jest różna, o tyle osoba przeprowadzająca kontrolę na pewno zatrzyma dowód rejestracyjny pojazdu i skieruje go na badanie techniczne. Musimy je wykonać w ciągu 7 dni.

Gorzej, jeśli funkcjonariusz uzna, że pojazd zagraża bezpieczeństwu na drodze. Wówczas może zabronić dalszej jazdy i potrzebna jest laweta. Oczywiście poważniejsze konsekwencje finansowe czekają nas, kiedy jesteśmy sprawcą lub uczestnikiem stłuczki, a nasz pojazd nie ma ważnego badania technicznego.

Jazda bez dowodu i zaświadczenia o badaniu technicznym

Większość pojazdów badania techniczne musi więc przechodzić rokrocznie. Pamiętajmy natomiast, że od 4 grudnia 2020 roku nie musimy już wyrabiać nowego dowodu rejestracyjnego, kiedy skończy się miejsce na pieczątki diagnosty. Wystarczy zaświadczenie, choć i ono nie jest niezbędne dla kontroli na terenie kraju, gdyż funkcjonariusze wgląd do danych mają przez system elektroniczny. Ważne natomiast, aby o dowodzie lub zaświadczeniu nie zapomnieć podczas wyjazdu za granicę.

Jeśli nie wiemy, do kiedy pojazd ma ważny przegląd, możemy skorzystać z aplikacji mObywatel i usługi mPojazd. Jednak potrzebny jest do tego tzw. profil zaufany. Przypomnijmy, że obecnie w wersji cyfrowej możemy mieć też prawo jazdy (mPrawo Jazdy). O tej usłudze szerzej piszemy w artykule “Usługa mObywatel Prawo Jazdy, czyli prawko w telefonie – pytania i odpowiedzi“.

Zmiany w badaniach technicznych aut od 2022 roku?

Od pewnego czasu sporo mówi się o zmianach w zakresie badań pojazdów. Wprowadzenie nowych przepisów już kilkukrotnie odkładano w czasie. Kolejną planowaną datą nowelizacji jest początek 2022 roku.

Jeśli nowe przepisy wejdą w życie, badania będą dokumentowane w formie zdjęć (po jednym z przodu, z tyłu, z dwóch przekątnych oraz ze środka z widocznymi zegarami). SKP będzie przechowywać zdjęcia przez 5 lat.

Zgodnie z nowymi przepisami przegląd będzie można wykonać na 30 dni przed upływem ważności poprzedniego badania, bez utraty okresu do ustania obecnego przeglądu. Więcej zapłacimy także za spóźnienie. Jeśli spóźnimy się więcej niż 30 dni, badanie techniczne będzie 2-krotnie droższe. Badania mają być również dokładniejsze, a każda stacja kontroli pojazdów będzie kontrolowana przynajmniej raz w roku.