Zadatek a zaliczka na samochód – co wybrać?

Zaliczka i zadatek w świetle przepisów

Zadatek i zaliczka to terminy, które przez brak wiedzy są stosowane zamiennie. Natomiast w świetle przepisów jest to niepoprawne, dlatego warto wiedzieć, co oznaczają terminy zaliczka i zadatek:

• Zaliczka na samochód – forma świadczenia pieniężnego wpłacana przed wykonaniem określonej usługi lub dostarczeniem produktu, na przykład samochodu. Nie ma informacji, jaką część całej kwoty musi stanowić zaliczka. Co więcej, ta forma świadczenia nie jest regulowana kodeksem cywilnym. To świadczenie zawarte na zasadach umowy wzajemnej, natomiast jej nie zabezpiecza, jeżeli strona transakcji od niej odstąpi. Strony mogą odstąpić od umowy w dowolnym momencie bez ponoszenia konsekwencji finansowych. W przypadku zaliczki kluczowe znaczenie ma użycie terminu “zaliczka” w umowie. W innym wypadku świadczenie będzie traktowane jako zadatek.

• Zadatek na samochód – forma świadczenia pieniężnego lub rzeczowego, umownie o wartości do 20% wartości usługi lub ceny produktu. Świadczenie w tej formie dyscyplinuje strony transakcji do wywiązania się z zapisów umowy. Jeżeli klient zrezygnuje z usługi lub produktu, na przykład auta, cała kwota zadatku zostaje u sprzedawcy. W odwrotnej sytuacji, kiedy to sprzedawca lub wykonawca usługi odstąpi od umowy, zadatek wraca do klienta. Dodatkowo może on wnioskować o dwukrotność wpłaconego zadatku.

Przeczytaj też: “Umowa kupna-sprzedaży samochodu w pigułce“

Zadatek a zaliczka – różnice

Jak wskazaliśmy wyżej, pomiędzy zadatkiem a zaliczką występują spore różnice, tj.:

• Zadatek jest normowany przez przepisy prawa, a zaliczka to nieformalne porozumienie pomiędzy stronami transakcji.

• Zadatek daje gwarancję realizacji postanowień umowy, a zaliczka nie daje takich gwarancji.

Poniższa tabela najlepiej ukazuje różnice między zadatkiem a zaliczką, jeżeli samochód jest rezerwowany w formie tych świadczeń.

Oczywiście różnice te nie mają znaczenia, jeżeli umowa zostanie zrealizowana. W takiej sytuacji w obu przypadkach kwota świadczenia pieniężnego – zaliczki lub zadatku – jest zaliczana na poczet całej sumy. Znaczenie ma też sama umowa, która może mieć też inne zapisy. Dlatego przy wątpliwościach zawsze warto skonsultować umowę z prawnikiem lub radcą prawnym.

Przeczytaj też: “Samochód z dużym przebiegiem – zagrożenia, czy warto kupić?“

Zadatek czy zaliczka za samochód – co wybrać?

Nie ma jednej odpowiedzi na pytanie o lepszą formę świadczenia pieniężnego. Wszystko zależy od strony transakcji:

Ryzyka i rekomendacje przy wpłacie zadatku lub zaliczki

Przy wpłacie zadatku lub zaliczki na samochód warto dokładnie przeczytać i zrozumieć zapisy umowy. Niewłaściwe określenie świadczenia może prowadzić do nieporozumień i utraty pieniędzy. Zaleca się, aby w umowie jasno wskazać, czy wpłacana kwota jest zadatkiem, czy zaliczką, oraz określić warunki jej zwrotu. W przypadku zakupu auta używanego, szczególnie od osoby prywatnej, warto dodatkowo zabezpieczyć się poprzez sprawdzenie historii pojazdu oraz stanu technicznego. Przed podpisaniem umowy dobrze jest skonsultować jej treść z prawnikiem lub doradcą, aby uniknąć niekorzystnych zapisów.

• Sprzedawca – lepszym świadczeniem jest zadatek, ponieważ chroni interesy sprzedawcy. Jeżeli nabywca zrezygnuje z auta, sprzedawca może zatrzymać zadatek.

• Kupujący – lepszym świadczeniem jest zaliczka, ponieważ przy odstąpieniu od umowy nabywca może odzyskać wpłacone pieniądze. To lepszy wybór przy rezerwacji samochodu.

Warto tutaj pamiętać, że przy zaliczce w określonych sytuacjach sprzedawca może wnioskować o zwrot poniesionych kosztów. W przypadku zakupu auta będzie tak na przykład przy zleceniu przez klienta sprowadzenia samochodu z zagranicy. Sprzedawca musi wówczas potwierdzić wydatki paragonami lub fakturami.

Jak wnioskować o zwrot zaliczki na samochód?

Przy świadczeniu w formie zaliczki powód odstąpienia od umowy nie ma żadnego znaczenia. Zwrot zaliczki odbywa się po pisemnym złożeniu wniosku do sprzedawcy. W piśmie należy zawrzeć odpowiednie informacje, tj.:

• Dane obu stron transakcji.

• Dane umowy o zaliczkę.

• Określenie kwoty i terminu zwrotu zaliczki.

• Numer rachunku bankowego do zwrotu zaliczki.

Jeżeli sprzedawca nie chce zwrócić zaliczki, należy wysłać kolejne pismo, koniecznie z zaznaczeniem, że dokument jest wysyłany po raz drugi. Dalszy brak zwrotu zaliczki daje możliwość rozpoczęcia windykacji i dochodzenia swoich praw na drodze sądowej. Naturalnie lepiej unikać takich sytuacji. Sprawa sądowa to dodatkowe koszty, niepotrzebny stres i stracony czas.

Przeczytaj też: “Klonowanie aut – czym jest przebijanie numeru VIN?“

Podsumowując, zadatek i zaliczka, są to dwa różne świadczenia pieniężne. Dużo łatwiej o zwrot zaliczki. W przypadku zadatku jest to trudniejsze, ponieważ zabezpiecza on obie strony transakcji. Natomiast jest to możliwe, jeżeli strony polubownie odstępują od umowy, zawierają porozumienie lub transakcja nie dochodzi do skutku z przyczyn niezależnych od stron umowy.

Oczywiście przy zakupie auta z rynku wtórnego, co ma miejsce dużo częściej niż nabywanie samochodu w salonie, duże znaczenie ma weryfikacja stanu technicznego i prawnego pojazdu. W tym celu należy sprawdzić samochód poprzez raport VIN, przegląd w warsztacie i podczas jazdy próbnej.

zdjęcie: pixabay.com (https://pixabay.com/photos/money-banknotes-one-hundred-zlotys-1386316/)