Zasady działania turbosprężarki

Turbosprężarkę w samochodach spotkać można coraz częściej. Dawniej zarezerwowane były one wyłącznie dla pojazdów sportowych. Dziś są już jednak na wyciągnięcie ręki. Jak nie trudno się domyślić turbosprężarka pozwala wydobyć z silnika dodatkową moc, co oczywiście przekłada się również na szybszą i bardziej dynamiczną jazdę. Doładowanie takie niesie w sobie mnóstwo korzyści, ale turbosprężarki to jednak także i awarie. Co gorsza, często winni są sami kierowcy. Skoro tak poznajmy zasady działania turbosprężarki. Czym jest i jak użytkować auto, aby nie narażać się na dodatkowe koszta z tytułu jej naprawy?

Jak działa turbosprężarkowa?

Zacznijmy od celu stworzenia turbosprężarek, o czym po części wspomnieliśmy już na wstępie. Stworzono je bowiem po to, aby zwiększyć moc silnika, bez konieczności zwiększania zużycia paliwa. Dlatego też turbosprężarka korzysta tu z energii spalin, które są wydalane przez silnik. Dwa najważniejsze jej elementy to zamontowane na jednej osi turbina i sprężarka.

Pierwsza napędzana jest energią powstających w silniku spalin, które są efektem spalania mieszkanki paliwowo-powietrznej. Wraz z nią napędzana jest też oś, na której znajduje się sprężarka, a to z kolei powoduje napędzenie jej wirnika. Za jego sprawą do komory spalania dostaje się dodatkowa dawka powietrza, dzięki czemu silnik spala mieszankę o większej objętości, co przekłada się na zwiększenie jego mocy. Oczywiście do prawidłowego działania turbosprężarki niezbędny jest również dostarczany do niej olej.

Co warto podkreślić, zastosowanie turbosprężarki pozwala nie tylko na zwiększenie mocy silnika i zmniejszenie zużycia paliwa. Ponadto silnik taki do atmosfery emituje również mniej szkodliwych substancji, co szczególnie dziś, w dobie tak dużego zanieczyszczenia powietrza, jest dość ważne.

To wszystko sprawia, że turbosprężarki sprawnie zostały przeniesione z aut sportowych do samochodów osobowych i wykorzystane głównie w pojazdach z silnikami Diesla. Jednostki takie mimo mniejszej mocy swoje osiągi poprawiają właśnie dzięki turbosprężarkom.

Ekstremalne warunki pracy

Opisaliśmy już zasady działania turbosprężarki oraz wymieniliśmy zalety silników z takim mechanizmem. Pamiętać mimo wszystko trzeba, że sam proces zwiększenia mocy jest dość skomplikowany i co istotne zachodzi w warunkach ekstremalnych.

Wykorzystanie turbosprężarki powoduje bowiem zwiększenie temperatury spalin nawet do 1000 stopni Celsjusza, co ma bezpośredni wpływ na obciążenie wszystkich jej elementów roboczych. Niezwykle ważna jest więc jakość wykorzystywanego tutaj oleju, który musi być również regularnie wymieniany. To samu tyczy się zresztą jego filtra oraz filtra powietrza.

Zauważmy również, że pracę turbosprężarki usprawnić można poprzez mechanizmy regulujące ilość powietrza przedostającego się do komory silnika. Takim mechanizmem jest zawór upustu spalin. W momencie, kiedy zostaje on otwarty, spaliny trafiają bezpośrednio do układu wydechowego, co powoduje mniejsze obciążenie samej turbosprężarki.

Czym jest turbodziura?

Odnieśmy się jeszcze do tzw. turbodziury, z którą mamy do czynienia, kiedy chwilowo dochodzi do zredukowania mocy silnika. Spowodowana jest ona bezwładnością wirnika, który nie doprowadza do komory silnika zwiększonej ilości powietrza. Powoduje to ograniczenie mocy jednostki napędowej. Walkę z efektem turbodziury wciąż prowadzą konstruktorzy. Stosuje się tu między innymi nowoczesne rozwiązania pozwalające na efektywniejsze dawkowanie paliwa.

Jak dbać o silnik z turbosprężarką?

Na stan i efektywność turbosprężarki duży wpływ ma sam kierowca. Jak wspomnieliśmy, mechanizm ten zmaga się z ogromnymi obciążeniami. Głównym zadaniem każdego kierowcy jest więc regularna wymiana oleju. Nie może to być jednak mieszanka słabej jakości, ale olej o wskazanej lepkości i odpowiedniego rodzaju. W innym wypadku bardzo realne jest wcześniejsze zużycie najważniejszych elementów tego mechanizmu.

Kontrolować trzeba też olej silnikowy. Dbać należy o jego stan oraz ilość. Zbyt mała ilość oleju silnikowego lub jego słaba jakość zaszkodzić mogą bowiem tak turbosprężarce, jak i samej jednostce napędowej. Samo stosowanie właściwego oleju to jednak nie wszystko. Kontrolowane muszą być też chroniące silnik i turbinę przed przedostającymi się pyłami filtry powietrza.

Co ciekawe istotne jest również to, jak uruchamiamy i gasimy silnik. Przy jego uruchamianiu przez chwilę warto pozostawić go na biegu jałowym, dzięki czemu olej dotrze do wszystkich elementów turbosprężarki, co zapobiegnie ich szybszemu zużywaniu. Gasząc silnik, pamiętać trzeba, aby nie robić tego, kiedy pracuje on na wysokich obrotach, a zamiast tego wrzucić na tzw. luz, dzięki czemu turbina zwolni.

Podsumowanie

Skoro znacie już zasady działania turbosprężarki oraz wiecie, jak obchodzić się z silnikami wyposażonymi w taki mechanizm, głęboko wierzymy, że nie będziecie mieć z nimi wielu problemów. Fakt, że silniki z turbosprężarkami niosą w sobie mnóstwo zalet, nie podlega bowiem żadnym wątpliwościom.

Najczęstsze awarie turbosprężarki i ich objawy

Turbosprężarka, choć znacząco poprawia osiągi silnika, jest elementem narażonym na intensywną eksploatację i awarie. Do najczęstszych problemów należą wycieki oleju, uszkodzenia wirnika czy zużycie łożysk. Objawy awarii to m.in. spadek mocy, nadmierne dymienie z wydechu, gwizdy lub świsty podczas pracy silnika oraz wzrost zużycia oleju. Wczesne wykrycie tych symptomów pozwala uniknąć poważniejszych uszkodzeń i kosztownych napraw. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o typowych problemach z silnikami, sprawdź najczęstsze awarie silników aut używanych.