Bezpłatne i płatne autostrady w Polsce od 1 lipca 2023 roku

Darmowe autostrady jako jedna z obietnic Prawa i Sprawiedliwości

Płatne autostrady w Polsce wciąż są obecne. Można z dużym przekonaniem stwierdzić, że bezpłatne autostrady to slogan wyborczy Prawa i Sprawiedliwości. To wyciągnięcie ręki w kierunku zmotoryzowanych przed wyborami parlamentarnymi w 2023 roku. Zwłaszcza wobec szeregu niekorzystnych zmian względem zmotoryzowanych wprowadzonych w drugiej kadencji rządów PiS, tj.:

• zaostrzony taryfikator mandatów – obowiązuje od 1 stycznia 2022 roku;

• zaostrzony taryfikator punktów karnych – obowiązuje od 17 września 2022 roku.

17 września 2022 roku dodatkowo wydłużono okres obowiązywania punktów karnych do 2 lat od dnia opłacenia mandatu. Mogło to zrazić wielu zmotoryzowanych do rządów PiS. Do tego stopnia, że rząd już częściowo wycofał się z tych zmian i od 17 września 2023 roku punkty ponownie kasują się po 12 miesiącach.

Zdecydowano się też na bezpłatne przejazdy autostradami. Jest to o tyle zaskakujące, że nie tak dawno podkreślano, iż docelowo wszystkie drogi szybkiego ruchu, a przynajmniej autostrady, mają być płatne. W rzeczywistości bezpłatne autostrady to hasło rzucone mocno na wyrost. Zmiana, jaka nastąpiła 1 lipca 2023 roku, jest pewnym udogodnieniem, ale nie dotyczy wszystkich autostrad. Płatne autostrady w Polsce wciąż są obecne, a przejazd odcinkami zarządzanymi przez koncesjonariuszy jest bardzo kosztowny.

Płatne autostrady w Polsce – po uwzględnieniu darmowych autostrad zarządzanych przez GDDKiA

Od 1 lipca 2023 roku płatne autostrady w Polsce to dokładnie trzy odcinki, tj.

• A2: odcinek Konin – Świecko;

• A4: odcinek Katowice – Kraków.

Przeczytaj też: “Wyższa opłata za autostradę Katowice – Kraków od 3 kwietnia 2023!“

Bezpłatne odcinki autostrad w Polsce (wcześniej płatne)

Od 1 lipca bezpłatne są autostrady zarządzane przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA), tj.:

Jak płacić za przejazd płatnymi autostradami?

Na płatnych odcinkach autostrad w Polsce, takich jak A2 Konin – Świecko czy A4 Katowice – Kraków, kierowcy mogą korzystać z różnych metod płatności. Najpopularniejsze to tradycyjne bramki, gdzie opłatę można uiścić gotówką lub kartą, a także systemy elektroniczne, takie jak e-TOLL czy aplikacje mobilne. Warto sprawdzić przed podróżą, jakie formy płatności są akceptowane na danym odcinku, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek.

• A2: odcinek Stryków – Konin o długości 99 km;

• A4: odcinek Wrocław – Sośnica o długości 162 km;

• A1: odcinek Rusocin – Nowa Wieś ** o długości 162 km **(od 4 września 2023 roku).

Opłaty zostały więc zniesione łącznie na 261 kilometrach autostrad. Jednak dotyczy to tylko wybranych grup pojazdów, tj.:

• samochody osobowe i dostawcze o dmc do 3,5 t,

• motocykle.

Zniesienie opłat za przejazd autostradami zarządzanymi przez państwo ma przełożyć się na oszczędności zmotoryzowanych i zwiększyć bezpieczeństwo na drogach alternatywnych, wybieranych często z uwagi na brak płatności. Należy podkreślić, że nowelizacja zapisów wskazuje, że w przyszłości nie można wprowadzić opłat na pozostałych odcinkach autostrad zarządzanych przez GDDKiA. Dotyczy to dróg, które są już bezpłatne i będących w fazie realizacji.

Natomiast trzeba pamiętać, że w dalszym ciągu opłaty muszą ponosić kierowcy autobusów oraz pojazdów ciężarowych. Dotyczy to również aut dostawczych i osobowych o dmc powyżej 3,5 t, w tym aut z przyczepką przekraczających dopuszczalną masę całkowitą na poziomie 3500 kg.

Bezpłatne autostrady GDDKiA – ile można oszczędzić?

Każde odciążenie fiskalne obywateli należy oceniać pozytywnie. Niestety, oszczędność jest iluzoryczna. Trzy odcinki autostrad w Polsce wciąż są płatne. Co więcej, autostrady zarządzane przez koncesjonariuszy są najdroższe. Dla aut osobowych opłaty na autostradach zarządzanych przez GDDKiA wyglądały następująco:

• A2: odcinek Stryków – Konin o długości 99 km zarządzany przez GDDKiA. 10 gr za kilometr, czyli 9,90 w jedną stronę lub 18,80 zł w obie – od 1 lipca 2023 roku bezpłatny.

• A4: odcinek Wrocław – Sośnica o długości 162 km zarządzany przez GDDKiA. 10 gr za kilometr, czyli 16,20 w jedną stronę lub 32,40 zł w obie – od 1 lipca 2023 roku bezpłatny.

• A1: odcinek Rusocin – Nowa Wieś o długości 152 km zarządzany przez Gdańsk Transport Company. 20 gr za kilometr, czyli 29,90 zł w jedną stronę lub 59,80 zł w obie – od 4 września 2023 roku bezpłatny.

Dla porównania wciąż płatne autostrady w Polsce opłaty mają dużo wyższe, tj.:

• A2: odcinek Konin – Świecko o długości 255 km zarządzany przez Autostradę Wielkopolską. 40 gr za kilometr, czyli 102 zł w jedną stronę lub 204 zł w obie.

• A4: odcinek Katowice – Kraków o długości 60 km zarządzany przez Stalexport Autostrada Małopolska. 50 gr za kilometr, czyli 30,00 zł w jedną stronę lub 60,00 zł w obie.

Przeczytaj też: “SkyCash Autostrady – jak i gdzie korzystać z aplikacji?“

Po 1 lipca 2023 roku najdroższe autostrady w Polsce nadal pozostają płatne, a nawet na darmowych odcinkach zarządzanych przez GDDKiA opłaty muszą ponosić pojazdy ciężarowe, a nawet dostawcze i osobowe z przyczepami, jeżeli ich dmc przekracza 3,5 t. Hasło o bezpłatnych autostradach w Polsce nie jest więc do końca prawdziwe.

Jednocześnie warto przypomnieć, że od 1 lipca 2023 roku obowiązuje zakaz wyprzedzania dla ciężarówek na drogach szybkiego ruchu – autostradach i drogach ekspresowych. Dotyczy to pojazdów ciężarowych kategorii N2 (DMC od 3,5 do 12 t) oraz N3 (DMC powyżej 12 t). Jednak i ten przepis jest mało precyzyjny. Wskazuje bowiem, że wyprzedzanie jest możliwe, jeżeli wolniejszy pojazd porusza się z prędkością mniejszą od dopuszczanej. Ministerstwo Infrastruktury wskazuje tutaj na prędkość 10 km/h poniżej dopuszczalnej, jednak żaden dokładny zapis nie znalazł miejsca w przepisach.