Co to moment obrotowy?

Przy zakupie samochodu używanego wielu kierowców zwraca uwagę na moc silnika. Jednak podczas codziennej eksploatacji to moment obrotowy jest kluczowym parametrem. Dlaczego jest on tak ważny i do czego tak właściwie służy moment obrotowy?

Czym jest moment obrotowy?

Moment obrotowy to w zasadzie iloczyn wartości siły, która pochodzi od ciśnienia gazów oddziałujących na tłok oraz długości wykorbienia wału korbowego. Prościej rzecz ujmując, wartość momentu jest zależna od siły wpływającej na tłok. Jest on prze­ka­zy­wany przez układ prze­nie­sie­nia napędu na koła, co umożliwia ruszenie z miejsca i kontynuowanie jazdy. Wprawdzie silniki spalinowe mają już przeszło 100-letnią tradycję, ale na razie nie uzyskano idealnej krzywej na wykresie, który ilustruje przebieg niutonometrów. Stosowane są jednak różne rozwiązania poprawiające dynamikę jednostki napędowej, np. kolektory dolotowe o zmiennej charakterystyce, zmienne fazy rozrządy czy turbiny i kompresory.

Moment obrotowy a moc silnika – najważniejsze różnice

Wielu kierowców myli moment obrotowy z mocą silnika, jednak są to dwa różne parametry. Moc określa, jak szybko silnik jest w stanie wykonać pracę, natomiast moment obrotowy mówi o sile, z jaką silnik obraca wałem korbowym. W praktyce oznacza to, że wysoki moment obrotowy zapewnia lepsze przyspieszenie i elastyczność auta, zwłaszcza przy niskich i średnich obrotach. Z kolei wysoka moc pozwala osiągnąć większą prędkość maksymalną. Dlatego przy wyborze samochodu warto zwracać uwagę nie tylko na moc, ale także na moment obrotowy, szczególnie jeśli zależy nam na dynamicznej i komfortowej jeździe w codziennych warunkach.

Moment siły w silnikach benzynowych

Wiele na płaszczyźnie momentu obrotowego zależy od rodzaju silnika. W przypadku benzynowych motorów wartość niutonometrów jest najmniej korzystna. Na ogół ilość Nm sprowadza się do przedziału 120-200. Poza tym maksymalny moment obrotowy dostępny jest w mocno ograniczonym zakresie obrotów. Liczba Nm wzrasta proporcjonalnie do prędkości jednostki napędowej, a więc największą siłą silnika kierowca dysponuje dopiero w zakresie 5-6 tys. obrotów na minutę.

Inaczej wygląda to w jednostkach z doładowaniem. W tym przypadku już 1-litrowe silniki z turbosprężarką generują 160-200 Nm. Wprawdzie przy niskich obrotach wciąż nie jest najlepiej, ale przy 3-5 tys. obr./min silnik oferuje maksymalną ilość Nm, co przekłada się na dynamikę samochodu. Przykładem jest silnik 1.4 TSI będący na wyposażeniu samochodów koncernu VAG, a o którym więcej w artykule ““.

Oczywiście im większe silniki, tym doładowanie wtłacza więcej powietrza, a w konsekwencji rośnie ilość Nm. Przy 3-litrowych silnikach z doładowaniem podwójnym czy poczwórnym, uzyskać można nawet 700-800 Nm i to przy niskich wartościach prędkości obrotowej.

Moment siły w silnikach Diesla

Korzystnie wygląda też wykres momentu obrotowego w silnikach Diesla. Jednostki wysokoprężne sprzed ery turbo mają marną dynamikę, ale te obecne w osiągach nie ustępują sportowym silnikom benzynowym. W przedziale 1500-3500 obr./min silniki Diesla o pojemności 1.4-1.6 l oferują użytkownikowi ok. 250-300 Nm. Rzecz jasna wraz ze wzrostem pojemności silnika, rośnie wartość momentu obrotowego.

Logiczne jest, że właśnie silniki Diesla są powszechne w samochodach ciężarowych i maszynach budowlanych. W takich pojazdach liczy się właśnie moment obrotowy, a nie moc silnika. Wysoki moment w połączeniu z odpowiednio zestopniowaną przekładną umożliwiają transport wielotonowych przyczep i pokonywanie trudnych przeszkód przy niskich obrotach.

Dlaczego moment obrotowy silnika jest ważny?

Szukając sobie samochodu, nie wolno nie zagłębić się w jego dane techniczne, które sprawdzić pozwala m.in. raport VIN, umożliwiający też wgląd w przeszłość samochodu. Wartość momentu obrotowego i przedział, w którym można ją otrzymać to niezwykle istotne parametry. Im wyższy moment obrotowy dostępny w szerszym zakresie, tym lepiej. Samochód prowadzi się wówczas bardziej komfortowo. Nie można zapomnieć, że większa ilość Nm pomaga w sytuacjach awaryjnych, kiedy należy wykonać gwałtowny manewr lub natychmiast przyspieszyć.