Jak czytać i rozumieć zużycie paliwa?

Zużycie paliwa dla wielu kierowców jest ważnym kryterium przy wybieraniu samochodu. Jednak wielokrotnie dane katalogowe odnoszące się do zużycia paliwa, w żaden sposób nie pokrywają się z rzeczywistością. Jak wygląda to w praktyce, skąd biorą się te różnice i jak badane jest zużycie paliwa w samochodach?

Zużycie paliwa — dane katalogowe vs. rzeczywistość

W pierwszej kolejności należy odnieść się do faktu, że zużycie paliwa jest różne w zależności od kierowcy. Różnice w spalaniu przez poszczególnych kierowców na identycznej trasie mogą sięgać nawet 20 proc. Zależy to od stylu jazdy kierowcy, wyczucia auta czy samej drogi, a więc skrzyżowań, łuków czy ukształtowania terenu. Dlatego warto znać zasady ekonomicznej jazdy, które szerzej opisuje artykuł pt. ““.

Spalanie w testach NEDC

Jeżeli mówimy o zużyciu paliwa przez samochód, warto odnieść się do testu NEDC (New European Driving Cycle), który polega na realizacji na hamowni określonej drogi ruchu, w warunkach rozpędzania, zwalniania, zatrzymania i jazdy z określoną prędkością. Oznacza to, że wszystkie samochody przechodzą identyczny test, ale jest on jedynie laboratoryjnym wskazaniem dotyczącym spalania.

Test NEDC to dwa cykle:

• miejski trwający 780 sekund,

• pozamiejski trwający 400 sekund.

Podczas testu dla jazdy w warunkach miejskich auto jest rozpędzane do prędkości 15 km/h, 32 km/h oraz do 50 km/h, po czym zatrzymywane. W sumie podczas 13-minutowego badania samochód zatrzymuje się na nieco ponad 3 minuty. W przypadku cyklu pozamiejskiego samochód jest rozpędzany do prędkości 70 km/h, 100 km/h i 120 km/h. Następnie nie jest już zatrzymywany, ale jedynie wytraca się mu prędkość do 70 km/h i 50 km/h.

Nic dziwnego, że taki test nie jest szczególnie wiarygodny. Należy bowiem przyjąć, że samochód pokonuje drogę bez zakrętów i innych użytkowników ruchu. To nie wszystko, ponieważ okazało się, że producenci w testach wykorzystują opony o niskich oporach toczenia i ponadnormatywnym ciśnieniu, a co więcej do maksimum zmniejszają masę pojazdu, wyłączają wszystkie urządzenia elektryczne i klimatyzację, czy zaklejają szczeliny między blachami karoserii i szybami. To wszystko obniża spalanie samochodu.

Zużycie paliwa w testach WLTP

Obecnie spalanie bada test WLTP (Worldwide harmonized Light vehicles Test Procedures). Wprowadzono go 1 września 2017 roku, a WLTP ma być badaniem przeprowadzanym w warunkach bliższych rzeczywistej eksploatacji. Cykl takich badań przeprowadzili eksperci z Europy, Japonii oraz Indii i ma się odnosić do warunków, w jakich faktycznie podróżują kierowcy. Z testem NEDC różni go całkiem sporo, a mianowicie:

• wydłużenie czasu trwania badania z 20 do 30 minut,

• ograniczenie postoju z niepracującym silnikiem z 25% do 13%,

• zwiększenie średniej prędkości całej trasy z 34 km/h do 46,6 km/h,

• zwiększenie maksymalnej prędkości w czasie testu o 10 km/h, do 131 km/h,

• zmniejszenie temperatury w komorze testowej wynosi 14 stopni Celsjusza, w porównaniu z 20-30 st. Celsjusza w teście NEDC,

• badanie dwóch egzemplarzy tego samego modelu (wersja najlżejsza o najniższych oporach oraz najcięższa o najwyższych oporach),

52% testu w cyklu miejskim i 48% w pozamiejskim, dla odpowiednio 62% i 38% w teście NEDC.

Cztery etapy testu WLTP

Co warto podkreślić, test WLTP to cztery etapy:

• Pierwszy etap — badanie spalania przy poruszaniu się z niskimi prędkościami. Etap pierwszy trwa 589 sekund, w którego czasie auto pokonuje 3 km, rozpędzając się maksymalnie do prędkości 56,5 km/h. W tym etapie samochód stoi przez 26,5 proc. czasu testu, co odpowiada poruszaniu się w cyklu miejskim.

• Drugi etap — eksploatacja ze średnią prędkością. Etap ten trwa 433 sekundy, w którego czasie samochód pokonuje 4,7 km, rozpędzając się do prędkości 76,6 km/h. Samochód stoi przez 11,1 proc. czasu testu, co odpowiada jeździe w terenie zabudowanym.

• Trzeci etap — badanie zużycia paliwa przy wyższych prędkościach. Etap trwa 455 sekund, kiedy auto rozpędza się do prędkości 97,4 km/h i pokonuje 7,2 km. Na trzecim etapie badania samochód stoi przez 6,8% trwania próby, co odpowiada poruszaniu się w terenie pozamiejskim.

• Czwarty etap — próba trwająca 323 sekundy i jest testem autostradowym, w którym pojazd pokonuje 8,3 km, rozpędza się do 131,3 km/h i stoi przez 2,2 proc. czasu.

Czy tekst WLTP jest dokładny?

Nie oznacza to jednak, że test WLTP jest szczególnie precyzyjny. Należy pamiętać, że również badanie WLTP nadal jest procesem czysto laboratoryjnym. Dane te można więc tylko porównywać dla dwóch różnych modeli. Nie ma natomiast sensu porównywać wyników badania innymi metodami. Oczywiście trzeba pamiętać, że zużycie paliwa w cyklu WLTP jest bardziej zbliżone do rzeczywistości niż w teście NEDC.

Jak samodzielnie mierzyć zużycie paliwa?

Aby uzyskać wiarygodny wynik rzeczywistego zużycia paliwa, najlepiej zastosować prostą metodę tankowania do pełna. Po zatankowaniu należy wyzerować licznik przebiegu dziennego, przejechać co najmniej 200-300 km w typowych dla siebie warunkach, a następnie ponownie zatankować do pełna. Ilość dolanego paliwa dzielimy przez liczbę przejechanych kilometrów i mnożymy przez 100. Wynik pozwala określić średnie spalanie na 100 km, które często różni się od wartości katalogowych.

Czynniki wpływające na rzeczywiste zużycie paliwa

Na realne spalanie wpływa wiele czynników, takich jak styl jazdy, warunki drogowe, temperatura otoczenia, obciążenie pojazdu, stan techniczny auta oraz rodzaj paliwa. Dynamiczna jazda, częste przyspieszanie i hamowanie, jazda na krótkich dystansach czy używanie klimatyzacji mogą znacząco zwiększyć zużycie paliwa. Warto także pamiętać, że regularny serwis i dbanie o prawidłowe ciśnienie w oponach pomagają utrzymać spalanie na optymalnym poziomie.