Licznik kilometrów – jak działa i z czego jest zbudowany?

Licznik kilometrów to bez wątpienia jedno z najważniejszych urządzeń w samochodzie. Nie jest tajemnicą, że jego wskazania mają duży wpływ na wartość auta. Jak działa i z czego jest zbudowany licznik przebiegu?

Licznik kilometrów, czyli drogomierz

Zacząć należy od tego, że termin licznik kilometrów nie jest prawidłowy, bo poprawna nazwa to drogomierz. Potocznie określa się go jednak jako licznik kilometrów lub licznik przebiegu. Wydaje się jednak, że drogomierz to bardziej trafna definicja, gdyż licznik kilometrów często jest mylony z prędkościomierzem. Niezależnie od tego, jak nazywamy to urządzenie, warto wiedzieć coś więcej o jego budowie, działaniu, ale też nielegalnym korygowaniu jego stanu.

Objawy i skutki uszkodzenia licznika kilometrów

Uszkodzony licznik kilometrów może objawiać się brakiem zmiany wskazań, błędnymi odczytami lub całkowitym wyłączeniem wyświetlacza. W przypadku liczników mechanicznych typowe są zacięcia bębnów lub przeskakiwanie cyfr. Usterki te mogą prowadzić do problemów podczas przeglądu technicznego oraz utrudniać ocenę faktycznego przebiegu pojazdu. Warto pamiętać, że jazda z niesprawnym licznikiem jest niezgodna z przepisami i może skutkować mandatem lub brakiem możliwości pozytywnego przejścia badania technicznego.

Rodzaje liczników przebiegu

Licznik kilometrów może być różny, a różnice konstrukcyjne występują zależnie od rodzaju tego urządzenia. Wyróżnia się trzy rodzaje liczników:

• mechaniczne – liczniki z mechanizmem bębnowym mają cyfry nadrukowane na obrotowym bębnie i są stosowane w samochodach dziś kilkunastoletnich i starszych. Dane o liczbie obrotów kół pozyskuje się w nich mechanicznie z układu napędowego. Obecnie nie stosuje się już tych liczników.

• elektromechaniczne – również te liczniki pozyskują dane mechanicznie, ale ich wskazania są już wyświetlane w formie elektronicznej.

• elektroniczne – W tym przypadku dane pozyskuje się z czujników i wyświetla w formie elektronicznej.

Z czego wynika błąd pomiaru w licznikach przebiegu?

W praktyce drogomierz nie mierzy bezpośrednio pokonanej odległości, ale wykonuje pomiar liczby obrotów kół samochodu podczas jazdy. Same wskazania są więc wynikiem pomiaru w połączeniu z algorytmem przeliczeniowym lub odpowiednim przełożeniu w mechanizmie. To ważne, ponieważ po zmianie rozmiaru kół, kiedy inna będzie ich średnica, to wskazania licznika przebiegu będą inne, aniżeli miało to miejsce wcześniej.

Zmiany w odczytach często są już spowodowane niewielką różnicą opon, kiedy jest to ogumienie innego producenta, a nawet przy zmianie ciśnienia w oponach. Dlatego licznik kilometrów nie jest specjalnie dokładny. Na tyle, że przy mechanizmach bębnowych tolerancja wskazań wynosi od 2 do nawet 10 proc. Dla zobrazowania błędu wystarczy dodać, że maksymalne 10 proc. błędu to przy przebiegu 100 000 km różnica aż 10 000 km.

Jakie awarie dotykają drogomierze?

Licznik przebiegu może się zepsuć. Obecnie najczęściej są to typowe awarie elektroniki, które wynikają z błędów konstrukcyjnych. Mogą być również wynikiem wypadku czy zalania samochodu. Częściej usterki dotykają jednak starsze liczniki. W ich przypadku winny jest wiek, zimne luty czy słaba jakość. Naprawa licznika elektronicznego odbywa się przy użyciu programatora. Dawniej niezbędne było jego rozbieranie i naprawa mechaniczna. Koszty są różne i zaczynają się od 300 zł.

Czy można wymienić licznik kilometrów?

Oczywiście uszkodzony licznik przebiegu można wymienić. Ważne natomiast, aby w terminie 14 dni właściciel pojazdu z wymienionym drogomierzem stawił się na stacji kontroli pojazdów, a diagnosta dokonał jego odczytu. Wiadome już, że usługa ta będzie kosztowała 50 zł. Więcej o procedurze wymiany licznika kilometrów w artykule pt. ““.

Wysokie kary za cofanie liczników

Co warte podkreślenia, od końcówki maja celowe cofanie licznika kilometrów jest wysoko karane. Zgodnie z ustawą z dnia 15 marca 2019 roku o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym i ustawy Kodeks karny, właściciel zlecający oszustwo i mechanik ingerujący we wskazania drogomierza, są narażeni na pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Jako że kary są naprawdę wysokie, zjawisko kręcenia liczników osłabło, choć nie można powiedzieć, że usługi te zniknęły z rynku. Wprawdzie nie ma już ogłoszeń o manipulowanie stanem licznika, jak miało to miejsce wcześniej, ale to nie rozwiązuje problemu. Wielu mechaników zajmujących się tym nielegalnym procederem przeniosło się do szarej strefy. Według ekspertów z branży przede wszystkim świadczą oni usługi dla znanych i sprawdzonych handlarzy.

Jak zweryfikować przebieg samochodu używanego?

Dlatego każdy kierowca, który szuka sobie samochodu na rynku wtórnym, powinien dokładnie przyjrzeć się jego przebiegowi i go zweryfikować, nie wierząc na słowo sprzedawcy ani też wskazaniom drogomierza. Najlepiej zrobić to przez raport VIN. Zawiera on w sobie chronologiczną listę znanych odczytów przebiegu pojazdu, które pochodzą z przeglądów, rejestracji, od ubezpieczyciela, z aukcji internetowych, ASO oraz innych instytucji. Poza tym przebieg zweryfikować można przez elektronikę, a nawet zużycie poszczególnych elementów, choć nie jest to najlepsza metoda. Więcej o możliwościach, jakie ma kierowca na płaszczyźnie weryfikacji stanu drogomierza mówi artykuł ““. Z kolei samo sprawdzenie VIN to również wiele innych kluczowych informacji o danym egzemplarzu, a w tym:

• Dane techniczne

• Historia szkód i kolizji

• Rejestr sprawdzeń danego numeru VIN w serwisie Autobaza.pl

• Sprawdzenie w bazach pojazdów kradzionych

• Ostrzeżenia producenta o wadliwych seriach pojazdu

• Adres miejsca montażu

• Dane z aukcji internetowych i portali motoryzacyjnych

• Opcje wyposażenia samochodu zakodowane w numerze VIN

• Galeria zdjęć pojazdu

Historia Pojazdu, przy sprawdzeniu auta podczas przeglądu, obejrzeniu go przez mechanika i jeździe próbnej, pozwala więc znaleźć auto warte swojej ceny, które nie jest powypadkowe, nie pochodzi z kradzieży, jest w dobrym stanie technicznym, jak i nie ma przekręconego licznika przebiegu.