Uprawnienia straży granicznej. Co mogą funkcjonariusze SG?

Uprawnienia funkcjonariuszy straży granicznej względem kierowców

W pierwszej kolejności opiszmy uprawnienia straży granicznej. Co jest kluczowe, oprócz policji oraz Inspekcji Transportu Drogowego również funkcjonariusze straży granicznej mają prawo kontrolować kierowców.

Podstawa prawna uprawnień Straży Granicznej

Uprawnienia funkcjonariuszy Straży Granicznej wynikają przede wszystkim z ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej oraz przepisów wykonawczych. Dokument ten określa zakres działań SG, w tym możliwość kontroli pojazdów, legitymowania osób, przeszukiwania pojazdów oraz nakładania mandatów. Warto pamiętać, że funkcjonariusze muszą działać w granicach prawa i każda kontrola powinna być uzasadniona konkretnymi przesłankami, np. podejrzeniem popełnienia wykroczenia lub przestępstwa.

Funkcjonariusze Straży Granicznej mogą między innymi weryfikować dokumenty kierowcy i innych pasażerów. Dodatkowo wśród ich uprawnień jest również przeszukanie auta. W końcu Straż Graniczna może karać mandatami za nadmierną prędkość mierzoną ręcznymi urządzeniami. Z tego przywileju funkcjonariusze straży granicznej korzystają jednak sporadycznie. Mandat mogą też wystawić za niezatrzymanie się do kontroli, podobnie jak zatrzymać dowód rejestracyjny pojazdu, jeżeli jest on w złym stanie technicznym i zagraża bezpieczeństwu.

Należy dodatkowo pamiętać, że jeżeli zostaniemy zatrzymani przez funkcjonariusza straży granicznej, podczas kontroli spisze on i wprowadzi do systemu stan licznika przebiegu. To na bazie przepisów, które w życie weszły z dniem 1 stycznia 2020 roku. Oczywiście sprawdzą oni też ważność polisy OC. Jeżeli kierowca nie ma ciągłości obowiązkowego ubezpieczenia, naraża się na mandat. O tym fakcie funkcjonariusz SG może bowiem powiadomić Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG).

Przeczytaj też: “Kara za brak OC auta w 2021 roku znowu w górę”

Zakres uprawnień funkcjonariuszy straży granicznej wobec kierowców:

• kontrola pojazdów na terenie całego kraju;

• kontrola dokumentów kierowcy i pasażerów;

• przeszukanie pojazdu;

• wystawianie mandatów za nadmierną prędkość;

• wystawianie mandatów za niezatrzymanie się do kontroli;

• zatrzymanie dowodu rejestracyjnego pojazdu w złym stanie technicznym.

Uprawnienia Żandarmerii Wojskowej

Przy okazji odnieśmy się jeszcze do uprawnień Żandarmerii Wojskowej. Generalnie żołnierze nie zajmują się kontrolowaniem cywilów, aczkolwiek mogą uczestniczyć w patrolach mieszanych i pomagać funkcjonariuszom policji. Jeżeli Żandarmeria Wojskowa samodzielnie zatrzyma cywila, a ten wykaże, że nie jest wojskowym, nie może go kontrolować. Natomiast żołnierz może poprosić nas o dokumenty, jeżeli na przykład będzie w asyście policjanta.

Żołnierze są też uprawnieni do kierowania ruchem. Jeżeli więc wojskowy wyda sygnał do zatrzymania pojazdu, należy stosować się do jego poleceń. Nie ma natomiast obowiązku wylegitymowania się przed żołnierzem, jeżeli samodzielnie przeprowadza on taką czynność. Odmowa wykonania polecenia i brak udzielenia mu informacji nie stanowi wówczas wykroczenia.