Zakaz fotografowania obiektów ważnych dla bezpieczeństwa lub obronności państwa. Jak używać wideorejestratora od 17 kwietnia 2025 roku, żeby uniknąć grzywny?

Zakaz fotografowania wybranych obiektów w ustawie o obronie Ojczyzny i rozporządzeniu ministra obrony narodowej

Z formalnego punktu widzenia zakaz fotografowania wybranych obiektów znajdujących się na terytorium Polski obowiązuje już od 2022 roku. Wprowadziła to ustawa o obronie Ojczyzny. Natomiast w podstawie prawnej nie określono wzoru znaku zakazu fotografowania oraz zasad umieszczania go przy poszczególnych obiektach. Co więcej, artykuł 616a odsyłał do rozporządzenia wykonawczego, które wówczas nie istniało. Właśnie ów rozporządzenie miało uregulować wzór znaku, sposób rozmieszczenia oraz procedury uzyskiwania zezwoleń. W związku z tym służby miały problem, żeby egzekwować zakaz. Prawo było również łatwe do podważenia na drodze sądowej.

Teraz sytuacja wygląda inaczej. Wszystko ze względu na rozporządzenie ministra obrony narodowej z marca 2025 roku. To ten dokument określa wygląd znaku zakazu fotografowania oraz opisuje procedury dotyczące wydawania zezwoleń. Akt prawny zaczął obowiązywać od 17 kwietnia 2025 roku.

Czego nie można fotografować?

Zakaz dotyczy obiektów oraz ruchomości, które są oznaczone specjalnym znakiem zakazu fotografowania. Dotyczy to utrwalania w formie zdjęć i materiałów wideo, a więc także kamerowania. Wedle przepisów zakaz obejmuje następujące obiekty:

• szczególnie ważne dla bezpieczeństwa lub obronności państwa;
• resortu obrony narodowej;
• infrastruktury krytycznej.

Tablice wskazujące zakaz fotografowania znajdują się w blisko 25 000 miejscach zlokalizowanych na terenie całej Polski. Wśród nich są obiekty wojskowe, jednak stanowią one jedynie 3 proc. całkowitej liczby wytypowanych miejsc. Tablice znalazły się także przy elektrowniach, mostach, liniach kolejowych, elementach lotnisk, urzędach wojewódzkich czy sądach. Utrwalać nie można również osób lub ruchomości znajdujących się na terenie tych obiektów.

Przeczytaj też: “Agencja Mienia Wojskowego – samochody na sprzedaż. Jak kupić?“

Jak wygląda znak zakazu fotografowania?

Znak zakazu fotografowania ma kształt kwadratu o boku długości 60 cm. Znak ma czerwoną obwódkę i białe tło, na którym znajduje się wyraźny** napis “Zakaz fotografowania”, a także przekreślone ikony aparatu fotograficznego, kamery oraz telefonu**. Poza językiem polskim napis jest przetłumaczony na inne popularne dialekty – angielski, niemiecki, rosyjski oraz arabski.

Źródło: https://dziennikustaw.gov.pl/D2025000043201.pdf

Co grozi za złamanie zakazu fotografowania – grzywna czy areszt?

Podstawą prawną wskazującą kary za złamanie zakazu fotografowania określa art. 683a ustawy o obrotnie Ojczyzny. Wskazuje on, że każdy, kto fotografuje, filmuje lub utrwala w inny sposób obraz obiektu oznaczonego zakazem fotografowania, włącznie ze znajdującymi się tam osobami i ruchomościami, podlega karze grzywny lub aresztu. Poza tym osoba popełniająca wykroczenie może stracić kamerę, aparat, telefon czy inne urządzenie, które posłużyło do utrwalenia wizerunku danego obiektu.

Przeczytaj też: “Zarekwirowanie samochodu przez wojsko – przepisy, stawki“

Jak uzyskać zezwolenie na fotografowanie obiektów objętych zakazem?

Przepisy wskazują wyjątki, kiedy nie trzeba stosować się do zakazu fotografowania, natomiast nie dotyczą one osób prywatnych. W innej sytuacji należy uzyskać zezwolenie na fotografowanie czy filmowanie obiektów. W tym celu do zarządcy konkretnego obiektu składa się stosowny wniosek. Można to zrobić w wersji papierowej lub elektronicznej, ale wówczas dokument trzeba uwierzytelnić podpisem kwalifikowanym lub profilem zaufanym.

Praktyczne wskazówki dla kierowców korzystających z wideorejestratorów

Aby zminimalizować ryzyko otrzymania grzywny, kierowcy powinni zwracać szczególną uwagę na znaki zakazu fotografowania podczas jazdy. Jeśli to możliwe, warto wyłączyć wideorejestrator przed wjazdem na teren oznaczony takim znakiem. W przypadku korzystania z urządzeń z funkcją automatycznego nagrywania, warto rozważyć ustawienie trybu pracy, który umożliwia łatwe usuwanie fragmentów nagrań obejmujących zakazane obiekty. Dobrą praktyką jest także regularne przeglądanie i kasowanie nagrań, aby nie przechowywać materiałów mogących naruszać przepisy. W razie wątpliwości co do legalności nagrania, lepiej je usunąć lub nie udostępniać publicznie.

We wniosku podaje się następujące informacje:

• dane osobowe wnioskodawcy,
• nazwa i adres obiektu;
• przyczyna ubiegania się o zezwolenie;
• cel planowanych czynności;
• termin realizacji sesji zdjęciowej czy nagrania.

Zezwolenie powinno zostać wydane w ciągu 14 dni.

Przeczytaj też: “Kolumna wojskowa – definicja, jak się zachować, kiedy wyprzedzać?“

Zakaz fotografowania a wideorejestratory samochodowe

Wielu ekspertów wskazuje, że nowe przepisy są absurdalne, ponieważ nie powstrzymają prawdziwych szpiegów, a na pewno mocno uprzykrzą życie zwykłym obywatelom. Prawidłowo wskazuje się, że zdjęcie może być robione z dalekiej odległości, przez co fotograf nie dostrzeże znaku. Przez nowe przepisy pasjonaci fotografii i zwykli turyści mogą zostać ukarani mandatami i stracić swoje urządzenia, bo karanie aresztem wydaje się w takiej sytuacji mało prawdopodobne.

Nowe przepisy są również dużym utrudnieniem dla kierowców korzystających z wideorejestratorów. To urządzenia nagrywające w sposób ciągły, dlatego sami kierowcy często nie wiedzą, jaki obraz rejestruje kamera. Tymczasem w myśl nowych przepisów, podczas przejeżdżania przez wskazany obiekt lub nawet obok niego wideorejestrator musiałby zostać wyłączony. Trudno sobie wyobrazić, że podczas jazdy kierowca włącza i wyłącza kamerę w aucie, co rozprasza i wymaga oderwania wzroku od drogi.

Przeczytaj też: “Kamera samochodowa. Jak wybrać wideorejestrator do auta?“

Wydaje się mało prawdopodobne, że służby będą dążyć do ukarania takich kierowców, natomiast skoro mają podstawę prawną, nie można tego wykluczyć. Uważać trzeba zwłaszcza przy utrwalaniu wizerunku obiektów resortu obrony narodowej i infrastruktury krytycznej. Niestety, nie tylko celowe robienie zdjęć może być uznane za złamanie prawa.

zdjęcie: pixabay.com (https://pixabay.com/photos/nikon-photography-camera-studio-8388022/)