Odnowienie prawa jazdy po terminie

Prawo jazdy wydane przed i po 19 stycznia 2013 roku

Odnowienie prawa jazdy po terminie jest obowiązkowe, ale wbrew temu, co można znaleźć w wielu źródłach, nie zawsze zmusza nas do wykonania badań lekarskich.

Przede wszystkim musimy rozdzielić dokumenty na wydawane przed 19 stycznia 2013 roku i po tym terminie. Przed tą datą kierowcom bez przeciwwskazań zdrowotnych (np. wady wzroku) wydawano bezterminowe prawo jazdy. Po 19.01.2013 r. są to dokumenty terminowe wydawane na okres maksymalnie 15 lat. Oczywiście podobnie jak poprzednio, lekarz przeprowadzający badania może skrócić termin ważności prawa jazdy nawet do roku.

Po zmianach przepisów dokumenty wydane przed 19 stycznia 2013 roku będziemy musieli wymienić w latach 2028-2033 (19 stycznia 2028 – 18 stycznia 2033). Jeśli było to prawo jazdy bezterminowe, wystarczy złożyć wniosek, bez konieczności dostarczania zaświadczenia lekarskiego. Dotyczy to prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E oraz T.

Badania będą konieczne dla posiadaczy prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E ważnych przez 5 lat.

Do rozpoczęcia wymiany bezterminowych praw jazdy pozostało jeszcze sporo czasu, ale już dziś widzimy, że nie obejdzie się bez wątpliwości. Potwierdza to wyrok jednego z sądów. W swoim orzeczeniu wskazał on, że jeśli kierowca wcześniej uzyskał bezterminowe prawo jazdy, na nowym dokumencie urząd nie może wpisać daty jego ważności (np. 15 lat).

Natomiast wątpliwości nie budzi wymiana nowych praw jazdy (wydanych po 19 stycznia 2013 r.). To dokumenty, które zgodnie z przepisami mają maksymalnie 15-letni termin ważności. Odnowienie prawa jazdy po terminie wymaga złożenia wniosku i przedstawienia orzeczenia od lekarza, że stan zdrowia pozwala kierowcy na prowadzenie pojazdów.

Gdzie złożyć wniosek o odnowienie prawa jazdy po terminie?

Jeśli chcemy wymienić lub przedłużyć prawo jazdy po terminie, w zależności od miejsca zamieszkania zrobimy to w odpowiednim urzędzie (starostwo powiatowe, urząd miasta czy urząd dzielnicy). Alternatywą jest wysłanie dokumentów pocztą.  Obowiązkowe są następujące dokumenty:

• formularz wniosku;

• potwierdzenie wniesienia opłaty za prawo jazdy;

• aktualne, kolorowe zdjęcie o wymiarach 3,5 × 4,5 cm (z półprofilu, z widocznym lewym uchem);

• dowód osobisty lub paszport (paszport lub karta pobytu w przypadku cudzoziemców);

• oryginał prawa jazdy (do wglądu);

• orzeczenie lekarskie (o ile jest wymagane).

Wniosek o przedłużenie ważności prawa jazdy lub wydanie wtórnika złożymy też przez Internet. W tym celu musimy zarejestrować się w Elektronicznej Skrzynce Podawczej Systemu Pojazd i Kierowca. Wówczas wszystkie niezbędne dokumenty załączamy w wersji elektronicznej (skany). Do podpisania wniosku potrzebujemy Profilu Zaufanego. Jeśli go nie posiadamy, możemy go założyć przez Internet lub potwierdzić osobiście, np. oddziale w ZUS czy US.

Przypomnijmy od razu, że od 4 marca 2019 r. na nowym wzorze nie ma informacji o miejscu zamieszkania, tak więc zmiana adresu nie zmusza do wymiany dokumentu.

Najczęściej nowe prawo jazdy gotowe jest do 9 dni roboczych od dnia złożenia wniosku. Jeśli sytuacja wymaga wyjaśnienia, procedura może wydłużyć się maksymalnie do 2 miesięcy.

W każdej chwili możemy sprawdzić, czy dokument jest gotowy. Wystarczy wejść na stronę Info-Car, podając imię i nazwisko oraz jedną z trzech danych: numer PESEL, numer PKK lub datę urodzenia. Wyświetli nam się jeden z komunikatów o przyjęciu wniosku, niepoprawnych danych lub dokumencie do odbioru w urzędzie.

Ile kosztuje wymiana prawa jazdy po terminie?

Opłata za wymianę prawa jazdy wynosi 100,50 zł (100 zł opłaty komunikacyjnej i 0,50 zł opłaty ewidencyjnej). To koszt, jaki poniesiemy przy wymianie bezterminowego prawa jazdy, ale też dokumentu po zgubieniu, zniszczeniu czy zmianie nazwiska. Opłatę wnosimy przelewem lub w kasie urzędu, zachowując potwierdzenie.

Jeśli potrzebne są badania lekarskie, dodatkowo stracimy 200 zł. Przed badaniem wypełniamy formularz, w którym odpowiadamy na pytania dotyczące m.in. wypadków, przebytych chorób, zaburzeń psychicznych czy problemów alkoholowych. Już w trakcie badania lekarz sprawdza m.in. wzrok, słuch, poziom ciśnienia czy poziom cukru.

Musimy zatem przyjąć, że przedłużenie prawa jazdy po terminie kosztuje nas 300,50 zł. Oczywiście pomijamy koszty ewentualnej wizyty u fotografa.

Co grozi za korzystanie z nieważnego prawa jazdy?

Jeśli celowo lub nie pominiemy odnowienie prawa jazdy po upływie terminu ważności, przy kontroli drogowej zostaniemy ukarani mandatem.

Jeżeli nie mamy uprawnień do prowadzenia konkretnego typu pojazdu, grozi nam mandat w wysokości 300 zł (na przykład, kiedy upłynęła ważność danej kategorii). Grzywna w wysokości 500 zł grozi nam w razie braku uprawnień do kierowania pojazdami, a więc również w sytuacji, kiedy używamy prawa jazdy po terminie.

Pamiętajmy natomiast, że od 5 grudnia nie musimy wozić ze sobą fizycznego dokumentu. To jedna ze zmian tzw. pakietu deregulacyjnego, szerzej opisanego w artykule pt. ““. W razie kontroli prawo jazdy funkcjonariusz sprawdzi w bazie Centralnej Ewidencji Kierowców (CEK), choć z uwagi na występujące błędy lepiej używać aplikacji mObywatel. Znajdują się w niej nasze uprawnienia do kierowania pojazdami w wersji cyfrowej.

Konsekwencje długotrwałego braku odnowienia prawa jazdy

Jeśli przez dłuższy czas nie odnowisz prawa jazdy po upływie jego ważności, możesz napotkać dodatkowe trudności przy ponownym ubieganiu się o dokument. W skrajnych przypadkach urząd może wymagać ponownego zdania egzaminu teoretycznego lub praktycznego, zwłaszcza jeśli przerwa w posiadaniu ważnych uprawnień trwała wiele lat. Warto więc nie zwlekać z odnowieniem prawa jazdy, aby uniknąć niepotrzebnych komplikacji.