BPV – By-Pass Valve

BPV, z ang. By-Pass Valve to zawór powietrza obejściowego. Element ten zlokalizowany jest w przepustnicy, a do jego zadań należy regulacja jej napełnienia, kiedy to przepustnica jest zamknięta.

Charakterystyka zaworu BPV

Zawór powietrza obejściowego charakteryzuje się tym, że w odróżnieniu od zaworu wydmuchowego nie wydziela żadnego powietrza do atmosfery. W zamian recyrkuluje on powietrze z powrotem do wlotu turbosprężarki, a ponowne wprowadzenie powietrza ma miejsce po czujniku przepływu. Jest to o tyle istotne, że takie powietrze raz zostało już odmierzone. Dzięki temu unika się problemów z jego dostrajaniem.

BPV jest zaworem cyrkulacyjnym. Problem z jego zastosowaniem jest jedynie w samochodach wyścigowych o dużej mocy powyżej 800 KM. Wówczas recyrkulacyjny zawór obejściowy do przepuszczenia odpowiedniej ilości powietrza będzie niewystarczający, a jego miejsce zająć musi zawór wydmuchowy.

Kilka przykładów zastosowań zaworu obejściowego w samochodach

• Układ chłodzenia: W wielu układach chłodzenia silnika, zawór obejściowy umożliwia przepływ płynu chłodzącego wokół termostatu, gdy ten jest zamknięty. Zapewnia to, że płyn chłodzący krąży przez silnik nawet wtedy, gdy termostat nie jest jeszcze otwarty. Pomaga to w szybszym osiągnięciu optymalnej temperatury roboczej przez silnik.

• Układ olejowy: W układzie olejowym, zawór obejściowy jest stosowany do omijania filtru oleju, jeśli stanie się on zbyt zatkany. Gdy ciśnienie oleju wzrasta z powodu zatkanej fili, zawór obejściowy otwiera się, umożliwiając olejowi omijanie filtru i powrót do silnika. Chociaż to nie jest idealne rozwiązanie (ponieważ olej nie jest filtrowany), zapewnia to odpowiednią smarowność silnika w sytuacjach awaryjnych.

• Układ doładowania: W niektórych systemach doładowania, zawór obejściowy (lub zawór upustowy) może być używany do kontroli ciśnienia doładowania, zwłaszcza w układach z turbosprężarką. Gdy ciśnienie doładowania przekracza ustawiony próg, zawór upustowy lub obejściowy otwiera się, pozwalając nadmiarowi powietrza na opuszczenie systemu, zamiast kierować go do silnika. Pomaga to w zapobieganiu uszkodzeniom silnika spowodowanym nadmiernym ciśnieniem doładowania.

Kilka ogólnych zalet zaworu obejściowego

• Ochrona przed przeciążeniem: W systemach, w których przekroczenie pewnego ciśnienia może być szkodliwe, zawór obejściowy działa jako zabezpieczenie, przepuszczając medium (olej, płyn chłodzący, powietrze) w przypadku, gdy ciśnienie wzrasta ponad bezpieczny poziom.

• Optymalizacja pracy systemu: W układach chłodzenia, zawór obejściowy pozwala na szybsze osiągnięcie i utrzymanie optymalnej temperatury roboczej silnika poprzez umożliwienie krążenia płynu chłodzącego nawet przed otwarciem termostatu.

• Zapewnienie stałego przepływu: W systemie olejowym, zawór obejściowy umożliwia ciągły przepływ oleju do silnika nawet wtedy, gdy filtr oleju jest zablokowany lub częściowo zatkany. Dzięki temu silnik jest odpowiednio smarowany nawet w trudnych warunkach.

• Zapobieganie uszkodzeniom: W systemach doładowania, zawór obejściowy może zapobiegać uszkodzeniom spowodowanym nadmiernym ciśnieniem doładowania, pozwalając na uwolnienie nadmiaru powietrza.

• Poprawa efektywności: Zawory obejściowe mogą być również stosowane w celu poprawy efektywności systemu, np. poprzez kierowanie pewnej części przepływu w określone miejsce lub omijanie pewnych komponentów w odpowiednich warunkach.

• Elastyczność działania: Dzięki możliwości regulacji i dostosowywania działania zaworu do różnych warunków, można optymalnie zarządzać pracą różnych systemów w pojeździe.

Kilka ogólnych wad zaworu obejściowego w pojeździe:

• Niepełne filtrowanie: W systemie olejowym, gdy zawór obejściowy jest otwarty z powodu zatkanej fili olejowej, olej omija filtr. Oznacza to, że nieoczyszczony olej wraca do silnika, co może prowadzić do przedwczesnego zużycia i potencjalnych uszkodzeń.

• Kompleksowość systemu: Dodawanie zaworów obejściowych zwiększa złożoność systemu, co może prowadzić do dodatkowych punktów awarii i konieczności regularnej konserwacji.

• Koszty: Wysokiej jakości zawory obejściowe i związane z nimi komponenty mogą zwiększyć koszty produkcji i serwisowania pojazdu.

• Potencjalne problemy z wydajnością: Jeśli zawór obejściowy nie działa poprawnie, może to wpłynąć na wydajność systemu, w którym jest zastosowany. Na przykład, jeśli zawór w systemie doładowania nie uwalnia nadmiaru powietrza w odpowiedni sposób, może to wpłynąć na osiągi silnika.

• Trudności w diagnostyce: Awaria zaworu obejściowego może nie być od razu oczywista, a diagnozowanie problemu może wymagać dodatkowego czasu i narzędzi.

• Ryzyko uszkodzeń: W przypadku uszkodzenia lub nieprawidłowego działania zaworu obejściowego, system, w którym jest zastosowany, może być narażony na szkody. Na przykład, jeśli zawór w układzie chłodzenia nie otworzy się odpowiednio, może to prowadzić do przegrzania silnika.

• Ograniczenia w regulacji: Choć zawory obejściowe oferują pewien stopień regulacji, mogą nie być w stanie dostosować się do wszystkich warunków operacyjnych, co może wpłynąć na optymalne działanie systemu.

Patrz też: – bocznikowa regulacja powietrza

BPV a zawór blow-off – najważniejsze różnice

Wielu kierowców myli zawór BPV (By-Pass Valve) z zaworem blow-off. Choć oba elementy pełnią funkcję ochrony układu doładowania przed nadmiernym ciśnieniem, różnią się sposobem działania. BPV recyrkuluje nadmiar powietrza z powrotem do układu dolotowego, co pozwala zachować prawidłowe wskazania czujnika przepływu powietrza i zapewnia płynną pracę silnika. Zawór blow-off natomiast wypuszcza nadmiar powietrza bezpośrednio do atmosfery, co często wiąże się z charakterystycznym dźwiękiem. W samochodach seryjnych częściej stosuje się BPV, natomiast blow-offy spotykane są głównie w autach sportowych i tuningowanych.

Objawy i diagnostyka uszkodzonego BPV

Uszkodzony zawór BPV może prowadzić do różnych problemów z pracą silnika. Najczęstsze objawy to spadek mocy, szarpanie podczas przyspieszania, nierówna praca na biegu jałowym oraz zwiększone zużycie paliwa. W przypadku turbosprężarek może dojść także do tzw. turbo lag lub nieprawidłowego ciśnienia doładowania. Diagnostyka BPV polega na sprawdzeniu szczelności układu dolotowego, obserwacji parametrów pracy silnika za pomocą komputera diagnostycznego oraz kontroli stanu samego zaworu. Regularna kontrola BPV pozwala uniknąć poważniejszych awarii i kosztownych napraw.