Strefa Czystego Transportu w Krakowie od 1 stycznia 2026 – zasady, mapa SCT, opłaty, kto może wjechać?

Czym jest Strefa Czystego Transportu?

Strefa Czystego Transportu (SCT) to wyznaczony obszar miasta, na którym obowiązuje ograniczenie wjazdu dla pojazdów niespełniających określonych norm emisji spalin. Zasady wjazdu do SCT określają kryteria środowiskowe, zwłaszcza normy EURO. Ponadto samorządy uwzględniają rodzaj napędu oraz określają wyjątki i zwolnienia.

Strefę Czystego Transportu w Krakowie ustanowiono uchwałą Rady Miasta Krakowa, która weszła w życie 26 czerwca 2025 r. i określa przepisy dotyczące norm emisyjności pojazdów w ramach SCT. Natomiast wytyczanie stref czystego transportu samorządy mają dzięki ustawie z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych. Głównym celem wprowadzenia SCT w Krakowie jest ograniczenie emisji tlenków azotu (NO₂), pyłów zawieszonych PM10 i PM2,5 oraz innych zanieczyszczeń komunikacyjnych, które mają negatywny wpływ na zdrowie. Stąd dotyczy aut osobowych, samochodów dostawczych, ciężarowych, autobusów, motocykli i motorowerów.

Od kiedy obowiązuje Strefa Czystego Transportu w Krakowie?

Strefa Czystego Transportu w Krakowie obowiązuje od 1 stycznia 2026 r. W praktyce oznacza to, że od początku 2026 r. każdy wjazd do SCT podlega weryfikacji. Jeżeli pojazd nie spełnia wymaganych norm emisji spalin, może poruszać się po strefie wyłącznie w ramach zwolnienia lub po wniesieniu opłaty, chociaż to jest możliwe tylko w okresie próbnym do końca 2028 r.

Wprowadzenie SCT nie ma charakteru pilotażowego ani testowego. Od pierwszego dnia przepisy są wiążące dla wszystkich kierowców poruszających się po obszarze strefy. Wszelkie naruszenia mogą skutkować nałożeniem kary pieniężnej.

Gdzie obowiązuje Strefa Czystego Transportu w Krakowie?

SCT w Krakowie obejmuje niemal 60% powierzchni miasta. Strefę wyznaczono w granicach IV obwodnicy Krakowa. Oznacza to, że strefa objęła większość centralnych i gęsto zabudowanych dzielnic. Granice oznaczono odpowiednimi znakami drogowymi.

Z działania wyłączono kluczowe trasy tranzytowe, w tym autostradę A4 oraz wybrane odcinki dróg umożliwiających przejazd przez miasto bez konieczności wjazdu do SCT. To szczególnie ważne dla kierowców spoza Krakowa, którzy w ten sposób mogą ominąć obszar strefy i przejechać przez stolicę Małopolski bez opłat.

Obszar SCT Kraków od 1 stycznia 2026 r. – mapa

Mapa Strefy Czystego Transportu w Krakowie (https://ztp.krakow.pl/)

Przeczytaj też: Strefa Czystego Transportu – Warszawa z SCT od lipca 2024 roku!

Jakie samochody mogą wjechać do SCT w Krakowie?

Do Strefy Czystego Transportu w Krakowie wjadą pojazdy, które spełniają minimalne wymagania emisyjne określone w uchwale. Od 1 stycznia 2026 r. po SCT Kraków za darmo mogą poruszać się następujące pojazdy:

• samochody benzynowe przynajmniej z normą EURO 4 lub wyprodukowane najwcześniej w 2005 r.;

• samochody z silnikiem Diesla przynajmniej z normą EURO 6 lub wyprodukowane najwcześniej w 2014 r. (2012 dla autobusów i pojazdów o dmc powyżej 3,5 t);

• pojazdy elektryczne;

• pojazdy wodorowe;

• hybrydy plug-in (PHEV).

Jeżeli pojazd nie spełnia powyższych norm, ze strefy może korzystać tylko na zasadzie wyjątków lub po wniesieniu opłaty.

Przeczytaj też: Normy emisji spalin: Euro 6

Jak sprawdzić normę emisji spalin pojazdu?

Warto w tym miejscu przypomnieć, jak sprawdzić normę EURO swojego auta. Najprościej skorzystać z systemu CEPiK (Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców), ale to tylko jedna z opcji.

Jak sprawdzić normę EURO samochodu – lista metod:

• strona www.historiapojazdu.gov.pl;

• aplikacja mObywatel (zakładka Historia Pojazdu);

• usługa GOV “Sprawdź normę EURO dla pojazdu“;

• dowód rejestracyjny (auta zarejestrowane po 2018 r.; rubryka “V.9” w sekcji “Adnotacje urzędowe”);

• dekoder VIN (np. Historia Pojazdu Autobaza).

Przeczytaj też: Jak sprawdzić normę emisji spalin pojazdu?

Warunkowy wjazd do strefy – zwolnienia w SCT w Krakowie

Uchwała wprowadzająca Strefę Czystego Transportu w Krakowie przewiduje katalog zwolnień. Obowiązują one niezależnie od normy emisji spalin pojazdu:

• Zwolnienia dla mieszkańców Krakowa – osoby zameldowane lub faktycznie zamieszkujące w Krakowie, które były właścicielami konkretnego pojazdu przed 26 czerwca 2025 r. Taki pojazd należy obowiązkowo zarejestrować w miejskim systemie SCT, podając między innymi jego numer rejestracyjny.

• Warunkowy wjazd do placówki medycznej – jednorazowy wjazd do strefy po wcześniejszym zgłoszeniu w systemie SCT. To zwolnienie wyłącznie na konkretny dzień i tylko w związku ze świadczeniem medycznym w specjalistycznej placówce zdrowia

• Pojazdy osób z niepełnosprawnościami – zgodnie z przepisami dotyczącymi uprawnień wynikających z posiadania karty parkingowej.

• Pojazdy służb publicznych i ratunkowych – policja, straż pożarna, pogotowie ratunkowe oraz inne służby realizujące zadania publiczne.

• Pojazdy zabytkowe – muszą być wpisane do rejestru pojazdów zabytkowych.

Kto nie może wjechać do Strefy Czystego Transportu w Krakowie?

Do Strefy Czystego Transportu w Krakowie nie mogą wjechać pojazdy niespełniające obowiązujących norm emisji spalin, o ile nie korzystają ze zwolnienia i nie wniosły wymaganej opłaty (opłata tylko w okresie przejściowym 2026–2028). Dotyczy to zwłaszcza starszych samochodów benzynowych i z silnikiem Diesla, które nie spełniają minimalnych norm EURO, a ponadto nie zostały zarejestrowane w systemie jako należące do mieszkańców stolicy Małopolski.

Konsekwencje naruszenia przepisów SCT w Krakowie

Wjazd do Strefy Czystego Transportu pojazdem niespełniającym wymaganych norm bez odpowiedniego zwolnienia lub wniesienia opłaty jest wykroczeniem. Kontrole prowadzone są zarówno przez system kamer rozpoznających tablice rejestracyjne, jak i przez patrole służb miejskich. Za naruszenie przepisów grozi mandat w wysokości nawet kilkuset złotych. Warto pamiętać, że system jest zautomatyzowany i nieprzestrzeganie zasad SCT może skutkować powtarzającymi się karami.

Ile wynosi opłata za wjazd do Strefy Czystego Transportu w Krakowie?

Opłaty za wjazd do SCT w Krakowie dotyczą pojazdów, które nie spełniają wymaganych norm emisji oraz nie są objęte zwolnieniami. Co istotne, opłaty obowiązują tylko w latach 2026–2028 i zostaną zniesione z dniem 1 stycznia 2029 roku. Samych opłat można dokonywać online lub też skorzystać ze specjalnych urządzeń ustawionych na obrzeżach SCT, które działają podobnie do parkomatów.

Opłaty SCT w Krakowie w 2026 r.:

• Opłata godzinowa – 2,50 zł za każdą rozpoczętą godzinę.

• Opłata dzienna – 5 zł (do 23:59 danego dnia).

• Abonament miesięczny – 100 zł.

Opłaty SCT w Krakowie w 2027 r.:

• Opłata godzinowa – 2,50 zł za każdą rozpoczętą godzinę.

• Opłata dzienna – 15 zł (czas skrócony do 6 godzin z rzędu).

• Abonament miesięczny – 250 zł.

Opłaty SCT w Krakowie w 2028 r.:

• Opłata godzinowa – 2,50 zł za każdą rozpoczętą godzinę.

• Abonament miesięczny – 500 zł.

Co zmieni się od 1 stycznia 2029 r.?

Opłaty znikają po okresie przejściowym. Od 1 stycznia 2029 r. pojazdy, które nie spełniają wymogów norm emisji spalin oraz nie korzystają ze zwolnienia, nie wjadą do Strefy Czystego Transportu.

Jak zarejestrować pojazd do SCT w Krakowie?

Rejestracja pojazdu w Systemie SCT jest możliwa online lub stacjonarnie. Wystarczy postępować zgodnie z poniższą instrukcją:

• Wejdź na stronę SCT Kraków.

• Wprowadź dane pojazdu (m.in. numer rejestracyjny).

• Wybierz podstawę wjazdu do SCT (zwolnienie, wjazd warunkowy, opłata).

• Złóż wniosek w Systemie SCT.

• Opłać wjazd lub potwierdź zwolnienie.

• Sprawdź status wniosku w systemie.

Rejestracja stacjonarna odbywa się w punktach obsługi mieszkańców (m.in. siedziba ZDMK przy ul. Centralnej, biuro Strefy Płatnego Parkowania przy ul. Reymonta, parking Park and Ride przy pętli Górka Narodowa, punkty obsługi Urzędu Miasta Krakowa (Powstania Warszawskiego, Wielicka, os. Zgody, Galeria Bronowice, Galeria Serenada)).

Jak działa kontrola wjazdu do Strefy Czystego Transportu w Krakowie?

Kontrola wjazdu do Strefy Czystego Transportu w Krakowie odbywa się w pełni automatycznie. Łącznie w systemie będzie pracować 170 kamer ANPR (Automatyczne Rozpoznawanie Tablic Rejestracyjnych). Ponadto system będzie uzupełniony o cztery zestawy mobilne. Całość jest skonstruowana w taki sposób, żeby nie zatrzymywać ruchu ani nie powodować korków na wjazdach do strefy.

Kamery systemu automatycznie odczytują tablice rejestracyjne pojazdów poruszających się po strefie. Następnie pojazd jest weryfikowany w systemie informatycznym. Kontrola działa całodobowo i przez cały rok. Jeżeli system stwierdzi, że pojazd wjechał do SCT bez uprawnień, zwolnienia lub opłaty, jest to podstawa do wszczęcia postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nałożenia kary pieniężnej.

Jaki mandat za wjazd bez uprawnień do SCT w Krakowie od 1 stycznia 2026 r.?

Nieuprawniony wjazd do Strefy Czystego Transportu w Krakowie grozi wysokim mandatem. Kara pieniężna sięga bowiem nawet 500 złotych. Wysokość grzywny nie zależy od czasu przejazdu ani tego, czy kierowca był świadomy naruszenia. Ukarany właściciel pojazdu otrzymuje decyzję administracyjną z informacją o naruszeniu i wysokością kary.

Podsumowując, Strefa Czystego Transportu w Krakowie zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. i obejmie niemal 60% powierzchni miasta. Wjazd do SCT mają benzyniaki z normą EURO 4 i diesle z normą EURO 6, a ponadto auta nisko- i zeroemisyjne, w tym hybrydy plug-in. Przewidziano też zwolnienie dla mieszkańców Krakowa ze starszymi pojazdami, o ile byli ich właścicielami przed 26 czerwca 2025 r. i dokonają stosownego zgłoszenia w systemie. Kierowcy takich pojazdów spoza Krakowa będą zwykle musieli wnieść opłatę (opcja tylko do końca 2028 r.).

Wideo przedstawia najważniejsze zasady SCT w Krakowie obowiązujące od 1 stycznia 2026 r.

zdjęcie: SCT w Krakowie (https://plikimpi.krakow.pl/zalacznik/536256/4.jpg)