Strefy Czystego Transportu (SCT) będą obowiązkowe – zmiany w przepisach

No właśnie, niestety, media nie informują, że środki z KPO to nie tylko bezzwrotne dotacje. Zresztą nawet nie wypada mówić o darmowych środkach, ponieważ Polska jako kraj członkowski wpłaca pieniądze do Unii Europejskiej. Co więcej, już w 2027 roku Polska najprawdopodobniej przestanie być beneficjentem, ale zostanie płatnikiem netto. Oznacza to, że więcej pieniędzy wpłacimy do UE, aniżeli otrzymamy. Całe KPO dla Polski to 59,8 mld euro, z czego 25,27 mld euro to dotacje, a 34,54 mld euro – preferencyjne pożyczki spłacane aż do 2058 roku

Wymogi SCT dla pojazdów benzynowych i LPG

Wymogi SCT obejmują również pojazdy z napędem benzynowym, a także te zasilane LPG, które mogą podlegać pewnym wyjątkom. Samochody spełniające wyższe normy emisji spalin, takie jak Euro 4 i nowsze, mają większe szanse na uzyskanie zezwolenia na poruszanie się po strefie. Działania te wpisują się w szerszy plan czystego transportu, który ma na celu poprawę jakości powietrza w największych miastach Polski. Wprowadzenie takich stref w Warszawie to tylko początek – w niedalekiej przyszłości podobne rozwiązania mogą zostać wprowadzone w innych miastach powyżej 100 000 mieszkańców.

Warszawa, Kraków i gdzie jeszcze – w jakich miastach powstaną strefy czystego transportu?

Wedle założeń resortu klimatu i środowiska strefy czystego transportu będą obowiązkowe w miastach liczących powyżej 100 000 mieszkańców z przekroczonym dopuszczalnym średniorocznym poziomem dwutlenku azotu (NO2). Podstawą są dane Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Jeżeli posłużyć się danymi o emisji NO2 z 2023 roku, strefy czystego transportu byłyby obowiązkowe w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu i Katowicach. Przypomnijmy, że w stolicy taka strefa obowiązuje od 1 lipca 2024 roku. Ze względu na problemy prawne krakowski samorząd chce zdążyć ze strefą do 1 lipca 2025 roku.

Przeczytaj też: “Strefa Czystego Transportu – Warszawa z SCT od lipca 2024 roku!”

W przepisach wskazano, że to samorządy mają określać zasady funkcjonowania SCT (m.in. zasięg terytorialny, wyłączenia itp.). Obowiązkowe są także konsultacje z mieszkańcami. Założono także możliwość zniesienia strefy czystego transportu, jeżeli przez kolejne 3 lata na terenie danego miasta dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń w powietrzu nie zostaną przekroczone.

Autobusy tylko bezemisyjne

Obowiązek ustanawiania stref czystego transportu to nie wszystko. W projekcie znalazł się także wymóg wymiany autobusów na zeroemisyjne – elektryczne lub wodorowe. Takie publiczne środki transportu będą obowiązkowe w gminach liczących powyżej 100 000 mieszkańców, a także Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii oraz firmach zapewniających komunikację publiczną. Wymiany flot ma trwać 16 lat. Samorządy mają przy tym korzystać ze środków krajowych i unijnych.

Trudno takie rozwiązanie uznać za logiczne. Dobrym przykładem jest Kraków, który zakupił 20 nowych autobusów elektrycznych w 2017 roku, a dziś –** po 7 latach – ogłasza przetarg na wymianę baterii.** Technologia rozwija się bardzo dynamicznie, a okres 7 lat to przepaść. Nowa akumulatory mają mieć zasięg na jednym ładowaniu na poziomie przynajmniej 150 kilometrów.

Przeczytaj też: “Normy emisji spalin w CEPiK – jak zmienić normę swojego auta?”

Fakt, że już po 7 latach trzeba wymieniać drogie akumulatory, nie jest najlepszą laurką dla autobusów elektrycznych. Zwłaszcza że takie pojazdy są 2-krotnie droższe od odpowiedników z konwencjonalnym napędem. Za 20 pojazdów od marki Solaris Bus & Coach SA Kraków zapłacił blisko 43 mln złotych.

Umowa wykonawcza wymiany baterii ma być zawarta na okres 4 lat. W zależności od konfiguracji i typu pojazdu koszt wymiany akumulatora w autobusie ma kosztować od 400 000 do 600 0000 złotych. Koszty są więc ogromne, a krytycy autobusów elektrycznych mogą już wskazywać nie tylko na ich awaryjność. Środki te mogłyby zostać wydane na zakup tańszych pojazdów i przedstawienie pasażerom lepszej oferty.

Jednocześnie przepisy mają złagodzić wymogi dotyczące zeroemisyjności innych pojazdów używanych przez służby komunalne (np. śmieciarki). Wynika to… ze zbyt wysokich kosztów wymiany floty takich samochodów.

Globalny trend czystego transportu i modernizacja floty pojazdów

Inicjatywa ta wpisuje się w globalny trend dążący do redukcji emisji spalin i promowania bardziej ekologicznych form transportu. Strefy czystego transportu mają na celu przede wszystkim poprawę jakości powietrza, ale jednocześnie wymuszają na kierowcach modernizację floty pojazdów. W miastach takich jak Warszawa, inwestowanie w pojazdy spełniające normy Euro 4 lub wyższe stanie się koniecznością, jeśli mieszkańcy będą chcieli uniknąć restrykcji związanych z wjazdem do wybranych części miasta.

Jak przygotować się do wprowadzenia stref czystego transportu?

Właściciele pojazdów powinni sprawdzić, czy ich samochód spełnia wymagane normy emisji spalin, które będą obowiązywać w danym mieście. Warto rozważyć wymianę auta na nowszy model lub pojazd elektryczny, jeśli planujemy regularnie korzystać z centrum miasta. Przed zakupem używanego samochodu warto dokładnie sprawdzić jego historię i normę emisji, aby uniknąć problemów z wjazdem do SCT. Pomocne mogą być raporty VIN, które zawierają szczegółowe dane techniczne pojazdu.