Czujnik jakości powietrza w samochodzie – co to jest, jak działa?

Powietrze w aucie – czym oddychamy w kabinie?

Zanim wyjaśnię, czym jest czujnik jakości powietrza w samochodzie, w pierwszej kolejności muszę odnieść się do systemu wentylacji w autach. Otóż w ciągu godziny taki układ potrafi zassać nawet blisko 550 litrów powietrza. Oczywiście wraz z nim do wnętrza auta przedostają się zanieczyszczenia (m.in. spaliny, lotne związki organiczne, pyłki).

Nie jest to reguła i najgorzej sytuacja wygląda w największych aglomeracjach, natomiast faktem jest, że w wielu miastach w Polsce jakość powietrza pozostawia wiele do życzenia. Tymczasem w kabinie samochodu poziom zanieczyszczeń jest nawet 5-krotnie wyższy niż na zewnątrz. W związku z tym, że w samochodach w ciągu dnia potrafimy spędzić nawet kilka godzin, jakość powietrza wewnątrz ma ogromne znaczenie dla zdrowia. Ograniczenie zanieczyszczeń jest zadaniem czujnika jakości powietrza.

Czym jest czujnik jakości powietrza w samochodzie?

Czujnik jakości powietrza, w skrócie AQS (ang. Air Quality Sensor), jest** jednym z elementów automatycznego układu klimatyzacji w samochodzie (climatronic)**. Jak łatwo się domyślić, AQS monitoruje powietrze w kabinie pod kątem obecności szkodliwych gazów i pyłów. Odpowiednie sensory monitorują między innymi stężenie tlenku węgla, azotu, dwutlenku węgla oraz innych związków wydechowych. To wszystko przy uwzględnieniu określonych parametrów (m.in. temperatura, prędkość obrotowa regulatora nawiewu).

Wpływ czujnika jakości powietrza na zdrowie kierowcy i pasażerów

Czujnik jakości powietrza w samochodzie odgrywa istotną rolę w ochronie zdrowia kierowcy i pasażerów. Dzięki automatycznemu wykrywaniu szkodliwych substancji, takich jak tlenki azotu, tlenek węgla czy pyły zawieszone, system ogranicza ich przedostawanie się do wnętrza pojazdu. To szczególnie ważne dla osób cierpiących na alergie, astmę lub inne choroby układu oddechowego. Regularne korzystanie z czujnika oraz sprawnych filtrów kabinowych może znacząco zmniejszyć ryzyko podrażnień, zmęczenia czy problemów z koncentracją podczas jazdy.

Najczęstsze usterki i koszty naprawy czujnika jakości powietrza

Czujnik jakości powietrza, jak każdy element elektroniczny, może ulec awarii. Najczęstsze usterki to uszkodzenie samego sensora, zabrudzenie lub awaria połączeń elektrycznych. Objawy to brak reakcji klimatyzacji na zanieczyszczenia lub pojawienie się błędów na panelu sterowania. Koszt wymiany czujnika waha się w zależności od modelu auta i producenta – najczęściej jest to wydatek od 300 do 1000 złotych. Warto regularnie serwisować układ klimatyzacji, aby uniknąć kosztownych napraw.

Jeżeli czujnik wykryje wysokie stężenie zanieczyszczeń, klimatyzacja przełącza się w tryb obiegu zamkniętego, co zapobiega przedostawaniu się gazów i pyłów do kabiny. W momencie, kiedy jakość powietrza wewnątrz ulega poprawie, klimatyzacja ponownie pracuje w trybie obiegu otwartego.

Przeczytaj też: “Samodzielne odgrzybianie klimatyzacji w samochodzie – metody, środki“

Systemy poprawy jakości powietrza w określonych markach

Poszczególni producenci oferują coraz bardziej zaawansowane rozwiązania poprawiające komfort podróży samochodem. Dotyczy to również układów klimatyzacji wzbogaconych o czujniki jakości powietrza oraz różne filtry, np.:

• Skoda (Skoda Climatronic Air Car) – połączenie czujnika jakości powietrza z oczyszczaczem. Po wykryciu zanieczyszczeń układ przełącza się w tryb recyrkulacji, a odpowiednie filtry pochłaniają nieprzyjemne zapachy i pyłki. Układ jest na wyposażeniu wybranych modeli z klimatyzacją automatyczną dwu lub trzystrefową.

• Volvo (Interior Air Quality Sytem) – automatyczny układ utrzymania dobrej jakości powietrza w kabinie, w którym znajdują się m.in. filtry oddzielające gazy i cząsteczki, usuwające szkodliwe substancji oraz redukujące nieprzyjemne zapachy z zewnątrz.

• Volkswagen (Air Care Climatronic) – obok czujnika jakości powietrza w systemie pracuje także aktywny biologicznie filtr zapobiegający przedostawaniu się do wnętrza gazów, pyłków oraz szkodliwych drobnoustrojów. Jeżeli sytuacja tego wymaga, klimatyzacja zaczyna pracować w obiegu zamkniętym. System występuje w autach z dwu lub trzystrefową klimatyzacją automatyczną.

Przeczytaj też: “Do czego służy filtr kabinowy?“

Jak włączyć obieg wewnętrzny w samochodzie?

Czujnik jakości w samochodzie powietrza musi współpracować z automatyczną klimatyzacją z podwójnym obiegiem powietrza. Jeżeli auto nie jest przygotowane do montażu AQS pod kątem technicznym, konieczna jest wymiana klimatyzacji, co wiąże się z wydatkiem rzędu kilku tysięcy złotych.

W przypadku samochodów pozbawionych czujnika jakości powietrza właścicielowi pozostaje samodzielne zamknięcie obiegu powietrza. Należy to zrobić poprzez odpowiedni przycisk na panelu sterowania klimatyzacją. Łatwo rozpoznać go po piktogramie z kabiną samochodu oraz strzałką wewnątrz. Włączenie recyrkulacji powietrza jest zalecane w kilku przypadkach, tj.:

• jeżeli czuć zapach spalin;

• jeżeli do kabiny przedostaje się nieprzyjemny zapach;

• jeżeli zachodzi potrzeba szybszego schłodzenia lub nagrzania wnętrza.

Dobrą zasadą jest włączenie obiegu zamkniętego zawsze, jeżeli w kabinie wyczuwalny jest nieprzyjemny zapach z zewnątrz. Oznacza to, że również szkodliwe substancje mogły przedostać się do kabiny. Natomiast trzeba pamiętać, że klimatyzacja nie może pracować długo w obiegu zamkniętym, ponieważ skutkuje to słabą wentylacją kabiny. To natomiast może potęgować zmęczenie, senność i problemy z koncentracją. Oczywiście czujnik jakości powietrza w samochodzie jest znacznie skuteczniejszy, zwłaszcza że wykrywa również gazy bezwonne.

Przeczytaj też: “Jak działa obieg wewnętrzny w samochodzie?“

Z pewnością czujnik jakości powietrza w samochodzie to wartościowy element wyposażenia, który zapewnia komfortową i zdrową podróż samochodem poprzez ograniczenie ilości zanieczyszczeń przedostających się do wnętrza. Jeżeli auto nie ma takiego systemu, jeszcze ważniejsze znaczenie mają skuteczne filtry kabinowe.** Zawsze podstawą jest bowiem sprawny układ klimatyzacji i wentylacji.** Dlatego należy regularnie serwisować klimatyzację przynajmniej raz w roku i dezynfekować tor nawiewu.

zdjęcie: pixabay.com (https://pixabay.com/photos/vehicle-automotive-air-conditioner-3872550/)