Czujniki TPMS – co warto wiedzieć na ten temat?

Dlaczego należy montować czujniki TPMS?

Przepisy nakładające na producentów pojazdów obowiązek montażu czujników monitorujących poziom ciśnienia w oponach zostały wprowadzone** w celu poprawy bezpieczeństwa na drodze**. System wcześnie wykrywa spadek ciśnienia w oponach i daje kierowcy możliwość szybkiego usunięcia powstałej usterki. Właściwy poziom ciśnienia w kołach jest gwarancją odpowiedniej trakcji auta. Nie dochodzi również do problemów z przyczepnością na drodze, co wydłuża drogę hamowania (cecha ta szczególnie ważna jest na śliskiej nawierzchni – zimą lub w deszcz).

Przepisy prawne dotyczące TPMS

Od listopada 2014 roku wszystkie nowe samochody osobowe sprzedawane na terenie Unii Europejskiej muszą być wyposażone w system monitorowania ciśnienia w oponach (TPMS). Przepisy te mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa na drogach oraz ograniczenie emisji CO2 poprzez utrzymanie prawidłowego ciśnienia w oponach. W przypadku starszych pojazdów montaż TPMS nie jest obowiązkowy, jednak coraz więcej kierowców decyduje się na jego instalację ze względu na korzyści eksploatacyjne.

Jednocześnie, taki monitoring przedłuża żywotność opon, ponieważ bieżniki zużywają się równomiernie. Wielu kierowców system TPMS ceni przede wszystkim za spadek zużycia paliwa (przy spadku ciśnienia w kołach wzrastają opory toczenia, co powoduje wyższe spalanie).

Rodzaje systemów TPMS

Dyrektywa Komisji Europejskiej nie określa rodzaju czujników TPMS, które muszą zostać zamontowane w pojazdach. Najpopularniejszy jest system:

• pośredni (tańszy, ale nie dokładny)

• bezpośredni (droższy i dokładniejszy)

System pośredni

System pośredni pobiera dane z pomiaru prędkości obrotowej opony. Informacje te generuje ABS oraz ESP. Wyższe ciśnienie opony oznacza większą średnicę koła, która wykona mniej obrotów w danej jednostce czasowej. Spadek ciśnienia powoduje zmniejszenie średnicy, dlatego koło wykona w określonej jednostce więcej obrotów. W przypadku niezgodności obrotów w poszczególnych kołach na desce rozdzielczej pojawia się odpowiedni komunikat.

Niedokładność systemu pośredniego polega na tym, że ciśnienie nie jest mierzone w każdej oponie i gdy spadnie ono we wszystkich kołach, system nie wykryje nieprawidłowości.

System bezpośredni

System bezpośredni jest bardzo dokładny. W każdej oponie montuje się wtedy specjalne czujniki (rzadziej czujniki trafiają na oponę).

Ciśnienie jest cały czas mierzone, dzięki czemu kierowca od razu otrzymuje komunikat o nieprawidłowościach.

Wadą systemu bezpośredniego jest utrudniony serwis wymagający użycia specjalistycznych narzędzi diagnostycznych, co dla właściciela samochodu wiąże się w z wyższymi kosztami ewentualnej naprawy. Mimo to obecnie w około 80% samochodów z TPMS pojawia się właśnie system bezpośredni.

Co jeszcze warto wiedzieć o czujnikach ciśnienia?

Klasyczny czujnik TPMS to połączenie sensora ciśnienia z nadajnikiem radiowym. W pojazdach europejskich nadajnik ten działa na częstotliwości 434 MHz (w USA 315 MHz). Czujnik posiada również baterię zasilającą (producenci zwykle stosują baterie litowo-manganowe) oraz zawór powietrza (aluminiowy lub gumowy). Zawory gumowe (typu snap-in) sprawdzą się do samochodów z felgami stalowymi i przy prędkościach do 210 km/h. Do felg aluminiowych polecane są wentyle clamp-in (aluminiowe), które dobrze sprawdzają się nawet przy wysokich prędkościach.

Producenci podają, że czujnik działa około 150 tys. km (rzadziej podawany jest czas – około 7 lat). Warto jednak wiedzieć, że na żywotność elementu ma wpływ zamontowana bateria, dlatego w niższych temperaturach czujnik może wytrzymać krócej.

Czujniki uniwersalne czy dedykowane?

Serwisy samochodowe wykorzystują czujniki dedykowane (określane są one terminem OEM) oraz uniwersalne. Czujniki OEM to odpowiedniki elementów fabrycznych montowanych przez producenta pojazdów. Są one zaprogramowane do konkretnych modeli aut.

Czujniki uniwersalne są zamiennikami, które mogą trafić do różnych samochodów. Warto jednak wiedzieć, że po zamontowaniu należy je odpowiednio zaprogramować, aby parametry odpowiadały wyposażeniu fabrycznemu auta (serwis potrzebuje do tego specjalnego narzędzia do diagnostyki komputerowej).

Koszty i serwisowanie czujników TPMS

Czujniki TPMS wymagają okresowej kontroli, zwłaszcza podczas wymiany opon. W przypadku awarii lub zużycia baterii konieczna jest wymiana czujnika, co wiąże się z dodatkowymi kosztami. Cena nowego czujnika waha się od 100 do 400 zł, a do tego należy doliczyć koszt programowania i montażu. Warto pamiętać, że regularny serwis TPMS pozwala uniknąć fałszywych alarmów i zapewnia prawidłowe działanie systemu.