Będzie europejski taryfikator punktów karnych?

Jak ma wyglądać europejski taryfikator punktów karnych?

Europejski taryfikator punktów karnych to tylko jedna z rekomendacji ETCS. Organizacja proponuje przyjęcie zasady wzajemnej uznawalności punktów karnych nakładanych w krajach UE. Oznacza to, że jeżeli kierowca złamie przepisy we Włoszech, Niemczech, Francji itp., nie tylko zapłaci mandat karny zgodny z wysokością grzywny dla popełnionego wykroczenia w danym kraju. Dodatkowo na jego konto w krajowym systemie trafią punkty karne za to przewinienie.

Obecnie, jeżeli nawet wykroczenie jest tak rażące, że policjant w danym kraju musi zatrzymać uprawnienia kierowcy, zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje tylko na jego terytorium (np. utrata prawa jazdy na miesiąc za przejazd na czerwonym świetle w Niemczech). Jeżeli natomiast funkcjonariusz nie przyłapie sprawcy wykroczenia na gorącym uczynku, ale zostanie ono zarejestrowane, zagraniczne służby dane sprawcy pozyskują z tzw. Krajowych Punktów Kontaktowych.

Mandat trafia na adres kierowcy, ten go opłaca, ewentualnie uchyla się od zapłaty, a egzekwowaniem należności zajmuje się bank lub komornik. Na tym sprawa się kończy. Kierowca nie ryzykuje dopisaniem punktów karnych do swojego konta w Polsce. Nie ma też możliwości, żeby odebrać mu prawo jazdy, jeżeli nawet popełni wykroczenie, które za granicą skutkuje taką sankcją. Wkrótce może się to częściowo zmienić. ETCS wskazuje na ujednolicenie przepisów dla krajów członkowskich w obszarze minimum ośmiu głównych wykroczeń związanych z bezpieczeństwem ruchu drogowego (np. znaczące przekroczenie prędkości przez kierującego pojazdem, prowadzenie auta pod wpływem alkoholu).

Przeczytaj też: “Nowy taryfikator mandatów 2022. Mandaty mocno w górę!”

Jeżeli szukać jakichś pozytywów, stworzenie europejskiej bazy danych o kierowcach pozwalałoby przemierzać kraje Wspólnoty bez fizycznych uprawnień, podobnie jak jest to obecnie w Polsce.

Jakie konsekwencje dla polskich kierowców?

Wprowadzenie europejskiego taryfikatora punktów karnych oznaczałoby, że polscy kierowcy łamiący przepisy za granicą nie unikną już konsekwencji po powrocie do kraju. Punkty karne za wykroczenia popełnione np. w Niemczech czy Francji będą doliczane do polskiego konta kierowcy. Może to skutkować szybszą utratą prawa jazdy, zwłaszcza dla osób często podróżujących po Europie. Warto pamiętać, że obecnie punkty karne w Polsce kasują się po dwóch latach od opłacenia mandatu, ale nie wiadomo jeszcze, jak będzie wyglądać system rozliczania punktów z innych krajów.

Większa kontrola młodych kierowców

Europejski taryfikator punktów karnych to tylko jedna z rekomendacji przedłożona przez ETCS Komisji Europejskiej. Na cenzurowanym znaleźli się także młodzi kierowcy, którzy według ETCS stanowią największe zagrożenie w ruchu drogowym. W ich przypadku proponowane zmiany są następujące:

• obniżenie, najlepiej do zera, limitu alkoholu we krwi;

• dłuższa droga do uzyskania prawa jazdy (kurs w profesjonalnej szkole nauki jazdy, możliwość nauki prowadzenia pojazdu pod okiem doświadczonego kierowcy, egzamin);

• ograniczenia obowiązujące przez określony czas po zdaniu egzaminu lub do wskazanego wieku (m.in. zakaz jazdy nocą, zakaz jazdy bez obecności starszego kierowcy, zakaz jady z określoną liczbą osób w podobnym wieku, bardziej restrykcyjny system punktów karnych).

Pośród innych zmian ETCS rekomenduje jeszcze wprowadzenie wspólnych standardów dotyczących szkolenia kierowców. Podobnie sprawa ma się wobec instruktorów i egzaminatorów, którzy byliby zobligowani do przechodzenia okresowych szkoleń podwyższających kwalifikacje.** ETCS odnosi się też do ujednolicenia wymagań w obszarze badań lekarskich kierowców.**

Czy wspólny taryfikator punktów karnych dla UE stanie się faktem?

Na razie nie wiemy, jak Komisja Europejska odniesie się do propozycji Europejskiej Rady Bezpieczeństwa Transportu. Więcej na ten temat będzie wiadomo pod koniec 2022 roku. Rekomendacje ETCS mają poprawić bezpieczeństwo na europejskich drogach. Przypomnijmy, że zgodnie z planem tzw. Wizji Zero, do 2030 r. liczba ofiar śmiertelnych wypadków na drogach w UE ma spaść o połowę.

Przeczytaj też: “Od dziś homologacja pojazdu na nowych warunkach!”

Ujednolicenie przepisów, nawet w obszarze najcięższych przewinień drogowych jest możliwe, ale może być też dość trudne. Trzeba pamiętać, że w niektórych obszarach w poszczególnych krajach obowiązują zupełnie inne przepisy. Dobrym przykładem jest możliwość prowadzenia pojazdu mechanicznego po spożyciu alkoholu. W wielu krajach kierowcy mogą mieć nawet do 0,5 promila alkoholu we krwi (m.in. Niemcy, Francja, Włochy, Hiszpania, Belgia, Austria). W Polsce natomiast jest to zakazane. Prowadzenie pojazdu w stanie po spożyciu alkoholu (od 0,2 do 0,5 promila) grozi mandatem w wysokości 2500 zł. Dodatkowo na konto kierowcy trafia 10 punktów karnych (od 17 września 2022 r. 2500 zł i 15 punktów karnych). Oprócz tego w poszczególnych krajach UE w bardzo różnym tempie przebiega też proces cyfryzacji.

Ochrona danych osobowych i wyzwania techniczne

Jednym z wyzwań związanych z wdrożeniem europejskiego taryfikatora punktów karnych jest ochrona danych osobowych kierowców. Przekazywanie informacji o wykroczeniach i punktach karnych pomiędzy krajami wymaga stworzenia bezpiecznych i zgodnych z RODO systemów informatycznych. Dodatkowo, różnice w cyfryzacji administracji drogowej w poszczególnych krajach mogą utrudnić sprawne wdrożenie jednolitego systemu.