Jazda bez uprawnień w 2022 roku – co grozi kierowcy?

Za co można stracić prawo jazdy?

Zanim podpowiemy, co grozi kierowcy za jazdę bez uprawnień, w pierwszej kolejności wyjaśnijmy, za co można stracić prawo jazdy. Należy się tutaj odnieść do ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dokładnie opisuje to rozdział 3. tego dokumentu (artykuły 135-139). Możemy tam przeczytać, że prawo jazdy może zostać zatrzymane, zabrane lub cofnięte, jeżeli:

• jest zniszczone w stopniu, który uniemożliwia odczytanie dokumentu;

• istnieje uzasadnienie, że zostało podrobione lub przerobione;

• upłynął termin ważności dokumentu;

• kierowca przekroczył prędkość w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h;

• kierowca przekroczył liczbę 24 punktów karnych (20 punktów karnych dla kierowców z uprawnieniami poniżej roku);

• zachodzi podejrzenie, że kierujący jest pod wpływem alkoholu lub narkotyków;

• wobec kierującego wydano postanowienie o zatrzymaniu bądź cofnięciu uprawnień lub sąd nałożył na niego zakaz prowadzenia pojazdów;

• kierowca jest sprawcą kolizji czy wypadku lub spowodował zagrożenie w ruchu drogowym;

• kierowca przewozi nadmiarową liczbę osób, niż wskazuje na to dowód rejestracyjny (więcej niż dwie nadprogramowe osoby w samochodzie osobowym i pięć w autobusie);

• wobec kierowcy orzeczono nakaz prowadzenia pojazdu wyposażonego w blokadę alkoholową, a pojazd nie ma takiej blokady lub kierowca nie posiada odpowiedniego zaświadczenia;

• kierowca uciekł z miejsca zdarzenia;

• kierowca unikał kontroli drogowej.

Warto pamiętać, że jako osoba bez prawa jazdy jest również traktowany ten kierowca, który prowadzi pojazd bez wymaganych uprawnień dla danego pojazdu. Jeżeli sprawa trafi do sądu, ten może wówczas cofnąć uprawnienia do prowadzenia pojazdów innej kategorii.

Przeczytaj też: “Amerykańskie prawo jazdy w Polsce. Czy prawo jazdy z USA jest legalne?”

Na jak długo można stracić prawo jazdy?

Trzeba mieć na uwadze, że zakaz prowadzenia pojazdów orzeka sąd lub starosta. Dlatego zatrzymanie uprawnień przez policję to czynność wstępna. Wiele zależy od skali wykroczenia czy przestępstwa, np.:

• przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym – zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące (kierowca może poruszać się przez 24 godziny od zatrzymania uprawnień);

• przewożenie nadmiernej liczby pasażerów – zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące (kierowca może poruszać się przez 24 godziny od zatrzymania uprawnień);

• prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości – zakaz prowadzenia pojazdów na okres od 1 roku do 15 lat;

• prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu – zakaz prowadzenia pojazdów na okres od 6 miesięcy do 3 lat;

• ucieczka z miejsca kolizji lub wypadku – zakaz prowadzenia pojazdu przez minimum 3 lata.

Przeczytaj też: “Czym grozi jazda pod wpływem alkoholu w 2022 roku?”

Odebranie prawa jazdy a dożywotnie cofnięcie uprawnień

Należy więc rozumieć, że zatrzymanie prawa jazdy nie oznacza dożywotniego cofnięcia uprawnień. Prawo jazdy może zostać zatrzymane na okres 3 miesięcy, 6 miesięcy, roku, 3 lat czy nawet 15 lat. W skrajnych przypadkach sąd może dożywotnio zakazać prowadzenia pojazdów.

Czym grozi jazda samochodem bez prawa jazdy?

Kierowanie samochodem bez uprawnień, kiedy zostały one tylko zatrzymane, jest karane z kodeksu wykroczeń. Od 1 stycznia 2022 roku kary z tego tytułu są naprawdę surowe, tj.:

Jazda bez uprawnień a jazda bez dokumentu – różnice

Wielu kierowców myli jazdę bez uprawnień z jazdą bez dokumentu prawa jazdy. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z poważnym wykroczeniem lub nawet przestępstwem, które skutkuje wysokimi karami finansowymi, zakazem prowadzenia pojazdów, a nawet więzieniem. Natomiast jazda bez dokumentu, gdy kierowca posiada uprawnienia, ale nie ma przy sobie prawa jazdy, skutkuje jedynie mandatem karnym w wysokości 50 zł. Od 5 grudnia 2020 roku nie ma już obowiązku wożenia ze sobą dokumentu prawa jazdy, ponieważ dane kierowcy są dostępne w systemie CEPiK. Jednak w przypadku kontroli warto mieć przy sobie dokument tożsamości.

• minimalna grzywna w wysokości 1500 złotych;

• maksymalna grzywna w wysokości 30 000 złotych;

• sądowy zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres od 6 miesięcy do 15 lat w zależności od skali złamania przepisów.

Jeżeli kierowca ponownie wsiądzie za kółko, będzie to oznaczać cofnięcie uprawnień. Z kolei kierowanie samochodem bez prawa jazdy jest przestępstwem. Grozi to nie tylko nawet 15-letnim zakazem prowadzenia pojazdów, ale również karą więzienia od 3 miesięcy do 5 lat.

Przeczytaj też: “Nowy taryfikator mandatów 2022. Mandaty mocno w górę!”

Jazda bez uprawnień – konsekwencje

Podsumowując, jazda bez uprawnień jest mocno ryzykowna. Jeżeli nawet kierowcy zostanie zatrzymane prawo jazdy na okres 3 miesięcy, lepiej nie wsiadać w tym czasie za kierownicę. Kolejna kontrola wydłuży ten okres. Ponowne wsiadanie za kółko może oznaczać cofnięcie uprawnień, a więc i obowiązkowe podejście do egzaminu. Jest on niezbędny, jeżeli kierowca stracił prawo jazdy na dłużej niż rok. Kara za brak prawa jazdy i wsiadanie za kółko może być więc bardzo surowa. Może to oznaczać 15-letni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, a nawet 5-letnia kara więzienia za złamanie zakazów sądowych i prowadzenie pojazdu mimo cofnięcia uprawnień. Kary są najwyższe i bardzo surowe, jeżeli kierowca doprowadzi do wypadku bez prawa jazdy i pod wpływem alkoholu.

Konsekwencje ubezpieczeniowe jazdy bez uprawnień

W przypadku spowodowania kolizji lub wypadku przez osobę prowadzącą pojazd bez uprawnień, ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania z polisy AC. Co więcej, w przypadku OC, ubezpieczyciel wypłaci odszkodowanie poszkodowanemu, ale następnie zażąda od sprawcy zwrotu tych środków (tzw. regres ubezpieczeniowy). Oznacza to, że kierowca bez uprawnień ponosi pełną odpowiedzialność finansową za szkody wyrządzone w wyniku wypadku.