Mandat z fotoradaru — co z nim zrobić?

Mandat z fotoradaru nie jest niczym rzadkim. Wprawdzie w Polsce te urządzenia są oznakowane, ale jest ich na tyle dużo, że kierowcy nie zawsze dostosowują prędkość do obszaru, po którym porusza się auto. Co zrobić, kiedy otrzymamy mandat z fotoradaru, jak wygląda taka procedura i czy można się od niego odwołać?

Jak działają fotoradary?

Zanim o tym, jak zachować się, kiedy otrzymamy mandat z fotoradaru, wyjaśnijmy, jak działają te urządzenia. Tak więc przy drogach są one montowane na słupie lub statywie, a jego zadaniem jest rejestrowanie prędkości.

Mimo iż są one specjalnie oznaczane, nie wszyscy kierowcy zwalniają w wyznaczonym miejscu. W związku z tym fotoradar nie tylko pełni funkcję dyscyplinującą, ale też weryfikuje prędkość, a w razie złamania prawa wystawia mandat, oczywiście bez konieczności wstrzymywania ruchu i udziału patrolu policyjnego.

Fotoradar wysyła wiązkę fal w kierunku nadjeżdżającego pojazdu, następnie koduje prędkość auta, która jest dopuszczalna w danym miejscu. Jeśli samochód przekroczy dopuszczalną prędkość, fotoradar uruchamia aparat i robi zdjęcie, rejestrując pojazd, jego numer rejestracyjny, zdjęcie kierowcy, prędkość pojazdu i prędkość dopuszczalną na danym odcinku, a także datę, godzinę i miejsce popełnienia wykroczenia.

Zazwyczaj, jako że jedno zdjęcie może nie ujawniać numeru rejestracyjnego czy wizerunku kierowcy, fotoradary często wykonują kilka zdjęć, choć i to nie daje gwarancji sukcesu.

Mandat z fotoradaru – procedura wystawiania

Procedurę wystawiania mandatu z fotoradaru opisuje art. 97 §1 3) kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenie. Mówi on, że mandat wystawić może uprawniony funkcjonariusz, jeśli stwierdził popełnienie wykroczenia przez kierowcę za pomocą urządzenia rejestrującego lub przyrządu kontrolno-pomiarowego, a jednocześnie nie schwytał go na gorącym uczynku, ale nie ma wątpliwości co do sprawcy czynu.

Co ważne, organy ścigania mają 60 dni na ustalenie sprawcy wykroczenia. W tym celu wysyłają zdjęcie z fotoradaru do Centralnego Systemu Przetwarzania. Dzięki temu na podstawie numeru rejestracyjnego pojazdu udaje się ustalić, kto jest jego właścicielem.

Następnie trafia do niego wezwanie do wskazania osoby, która kierowała pojazdem. Ten może przyznać się do winy lub wskazać kierującego autem.

Jeśli właściciel przyzna się do winy, policja wystawia mandat kredytowany. Należy go opłacić w terminie 7 dni, przelewając odpowiednią kwotę na numer rachunku wskazany na mandacie.

Kierowca może przyznać się do tego, że kierował pojazdem w chwili zarejestrowania wykroczenia. Nie musi jednak przyjmować mandatu. Jeśli odmówi jego przyjęcia, policja może skierować wniosek o ukaranie do sądu. Wówczas to sąd w drodze postępowania zdecyduje, czy ukarać kierowcę.

Mandat z fotoradaru a przedawnienie

Funkcjonariusze mają 60 dni na wystawienie mandatu, licząc od czasu ustalenia sprawcy. Co natomiast, kiedy nie wystawią go w terminie?

Co zrobić, gdy mandat z fotoradaru zawiera błędy?

Zdarza się, że w przesłanym mandacie z fotoradaru pojawiają się błędy, takie jak nieprawidłowy numer rejestracyjny, błędna data lub miejsce wykroczenia. W takiej sytuacji warto niezwłocznie skontaktować się z Głównym Inspektoratem Transportu Drogowego (GITD) i zgłosić nieścisłości. Można to zrobić pisemnie lub telefonicznie, dołączając kopię otrzymanych dokumentów. W przypadku poważnych błędów, które uniemożliwiają jednoznaczne przypisanie wykroczenia, mandat może zostać anulowany.

Niestety, nie oznacza to, że sprawca wykroczenia uniknie kary. Wprawdzie nie ma możliwości, aby ukarać go w drodze postępowania mandatowego, ale policja ma prawo skierować sprawę do sądu.

Wynika to z art. 45 § 1 Kodeksu Wykroczeń. Mówi on, że karalność ustaje, jeśli od czasu popełnienia minął rok. Jeśli postępowanie zostało wszczęte w ciągu 12 miesięcy, karalność czynu ustaje dopiero dwa lata od zakończenia tego okresu. Szerzej o przedawnieniu mandatów gotówkowych, kredytowych i zaocznych mówi artykuł pt. ““.

Mandat z fotoradaru przy użyczeniu auta innym

Zdarza się, że właściciel samochodu użyczył go innej osobie i to ona zostanie zarejestrowana przez fotoradar.

Jednak na podstawie samego zdjęcia policja nie ustali tożsamości osoby, która kierowała pojazdem. Wówczas właściciel jest wzywany do wskazania osoby kierującej. Ten albo przyznaje się do winy, albo wskazuje faktycznego sprawcę wykroczenia.

Opisaliśmy już, co stanie się, kiedy właściciel przyjmie mandat lub odmówi jego przyjęcia. Jeśli natomiast wskaże dane faktycznego sprawcy, policja wystawi mandat takiej osobie.

Jeszcze inna sytuacja zachodzi, kiedy kierowca nie przyznał się do kierowania pojazdem i nie wskazał osoby kierującej. Wówczas grozi mu grzywna, której wysokość z reguły nie przekracza 500 zł. Często to wyższa kara niż wysokość mandatu. Co jednak ważne, kierowca nie otrzymuje wówczas punktów karnych.

Jak odwołać się od mandatu z fotoradaru?

Od mandatu odwołać się mogą następujące osoby:

• kierowca, który uważa, że niesłusznie otrzymał mandat,

• rodzic lub opiekun prawny osoby, która ma poniżej 17 lat i otrzymała mandat,

• przedstawiciel ustawowy lub kurator osoby ubezwłasnowolnionej, która otrzymała mandat.

Warto również wiedzieć, kiedy można skutecznie odwołać się od mandatu. Jest to możliwe w sytuacji, kiedy:

• ukarane działanie nie było wykroczeniem,

• działanie ukarane mandatem może być karane tylko przez sąd,

• było to działanie w obronie koniecznej lub obronie dobra chronionego prawem,

• działanie było spowodowane chorobą psychiczną, upośledzeniem umysłowym lub innym zakłóceniem czynności psychicznych.

Odwołanie od mandatu należy złożyć w ciągu 7 dni od jego przyjęcia. Składa się je do sądu właściwego dla miejsca popełnienia wykroczenia.

Z tej procedury korzystają głównie ci kierowcy, którzy pod wpływem stresu przyjęły mandat, nie analizując swojej sytuacji. W przypadku mandatu z fotoradaru kierowca musi wykazać, że zaszła jedna z wyżej wymienionych przesłanek.