Omijanie, wymijanie, wyprzedzanie – czym się od siebie różnią?

Omijanie, wymijanie, wyprzedzanie w świetle kodeksu drogowego

W pierwszej kolejności należy odnieść się do przepisów. Z punktu widzenia art. 2. ustawy Prawo o ruchu drogowym z czerwca 1997 r., omijanie, wymijanie, wyprzedzanie to następujące manewry:

• **omijanie **– przejeżdżanie obok, pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody, które nie są w ruchu;

• **wymijanie **– przejeżdżanie obok pojazdu lub uczestnika ruchu, który porusza się w przeciwnym kierunku;

• **wyprzedzanie **– przejeżdżanie obok pojazdu lub uczestnika ruchu, który porusza się w tym samym kierunku.

Jak wykonać manewr omijania?

Z wymijaniem mamy do czynienia na przykład podczas przejeżdżania obok autobusu, który zatrzymał się na przystanku. To samo dotyczy pojazdów, innych uczestników ruchu i przeszkód przynajmniej częściowo znajdujących się na jezdni, a także robót drogowych.

Podczas manewru omijania należy upewnić się, czy uczestnik ruchu (np. pieszy) nie wejdzie na jezdnię zza omijanego obiektu. Szczególną ostrożność należy zachować zwłaszcza podczas omijania autobusów.

Trzeba pamiętać, że podczas tego manewru musimy zachować bezpieczny odstęp od uczestnika ruchu, pojazdu lub przeszkody. Dlatego konieczne może być zwolnienie lub nawet zatrzymanie pojazdu. Jeżeli podczas omijania konieczna jest zmiana pasa ruchu, należy upewnić się, że jest on wolny, a manewr zasygnalizować kierunkowskazem.

Nie możemy omijać pojazdu, który zatrzymał się, aby ustąpić pierwszeństwa pieszemu. Podobnie jest z pojazdem czekającym przed przejazdem kolejowym, jeżeli jego ominięcie wymagałoby wjechania na przeciwny pas ruchu. **Dla bezpieczeństwa ruchu omijanie wykonujemy z lewej strony omijanego pojazdu. **Wyjątkiem jest omijanie pojazdu, który zatrzymał się i sygnalizuje zamiar skręcenia w lewo. Wówczas należy go ominąć z prawej strony.

Jak wykonać manewr wymijania?

Jak zauważyliśmy wyżej, wymijanie to mijanie się z pojazdem lub innym uczestnikiem ruchu jadącym z naprzeciwka. **Podczas manewru należy zachować bezpieczną odległość od wymijanego uczestnika ruchu. **Jeżeli więc jest ryzyko zderzenia lusterkami, należy zwolnić lub całkowicie zatrzymać pojazd. Jeśli wymijanie ma miejsce w nocy i poruszamy się na światłach drogowych, obowiązkowo musimy zmienić je na światła mijania.

Problem może pojawić się w momencie wymijania na zwężonym odcinku drogi. W takiej sytuacji pierwszy przejeżdża pojazd z wolnym pasem. Często w takich miejscach pierwszeństwo przejazdu wskazuje znak D-5. Wówczas po drugiej stronie zwężenia znajdzie się znak B-31, którzy każe ustąpić pierwszeństwa. Ewentualnie, jeżeli miejsca na manewr jest zbyt mało, na przykład z powodu wymijania z ciężarówką, warto przepuścić pojazd o większej masie, którym trudniej manewrować.

Jak wykonać manewr wyprzedzania?

Zdecydowanie najtrudniejszy i najbardziej niebezpieczny manewr, który najczęściej spośród wszystkich trzech kończy się groźnymi wypadkami. Dlatego oprócz zachowania koncentracji należy dobrze się do niego przygotować. Stąd wyprzedzanie możemy wykonać tylko wtedy, kiedy mamy dobrą widoczność, a kierowcy jadący przed i za nami nie rozpoczęli tego manewru i nie zmieniają pasa ruchu. Oczywiście musimy mieć też wystarczającą ilość miejsca, aby manewr wyprzedzania wykonać bezpiecznie i nie utrudniać ruchu innym jego uczestnikom.

W końcu podczas tego manewru trzeba zachować bezpieczną odległość od wyprzedzanego pojazdu. W przypadku motocykli, rowerów, motorowerów, wózków rowerowych i kolumny pieszych kodeks drogowy wskazuje tutaj odległość przynajmniej 1 metra. Dodajmy od razu, że swoje obowiązki ma także kierowca wyprzedzanego pojazdu, który nie może w tym momencie przyspieszać. Z kolei kierowcy ciągników, pojazdów bez silników i wolnobieżnych muszą zjechać maksymalnie w prawo, aby ułatwić manewr wyprzedzania pojazdowi jadącemu za nimi.

Podobnie jak podczas omijania, również ten manewr jako kierujący pojazdem z zasady przeprowadzamy z lewej strony, aczkolwiek nie zawsze. Zgodnie z zapisami kodeksu drogowego z prawej strony wyprzedzamy uczestników ruchu drogowego, którzy sygnalizują skręt w lewo. Jeżeli nie uniemożliwia tego układ torów, a wyprzedzanie nie odbywa się na drodze jednokierunkowej, dotyczy to również pojazdów szynowych. Jest to także możliwe na drodze z wyznaczonymi pasami ruchu, jeżeli jest to:

• droga jednokierunkowa,

• droga dwukierunkowa – przynajmniej z dwoma pasami ruchu w jednym kierunku w obszarze zabudowanym lub z co najmniej trzema pasami ruchu w tym samym kierunku poza obszarem zabudowanym.

Kiedy wyprzedzanie jest zabronione?

Oczywiście wyprzedzanie innych uczestników ruchu drogowego nie zawsze jest dopuszczalne. Nie wyprzedzamy pojazdu uprzywilejowanego w terenie zabudowanym. Jest to manewr zabroniony również przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia oraz na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi. Nie możemy również wyprzedzać na skrzyżowaniu, chyba że jest to rondo.

Najczęstsze błędy podczas omijania, wymijania i wyprzedzania

Wielu kierowców popełnia błędy podczas wykonywania podstawowych manewrów drogowych. Do najczęstszych należą: nieprawidłowa ocena odległości od innych pojazdów, brak sygnalizacji zamiaru zmiany pasa ruchu, wyprzedzanie w miejscach niedozwolonych oraz zbyt szybkie wykonywanie manewrów. Warto pamiętać, że pośpiech i brak koncentracji mogą prowadzić do niebezpiecznych sytuacji na drodze. Przed każdym manewrem należy upewnić się, że warunki na drodze pozwalają na jego bezpieczne wykonanie.

Od powyższych przepisów w kodeksie drogowym są wyjątki. Dotyczy to dróg jednokierunkowych oraz dwukierunkowych, które mają wyznaczone pasy ruchu, a znaki nie zabraniają ich zmiany.

Warto przy tym pamiętać, że wyprzedzanie w miejscach zabronionych to jedno z poważniejszych wykroczeń drogowych, karane mandatem w wysokości nawet 500 zł i 10 punktami karnymi. Jednak za chwilę mandaty będą wyższe, a maksymalna liczba punktów karnych wzrośnie do 15, o czym mówi artykuł “Taryfikator punktów karnych po nowemu. Lista największych wykroczeń“.

Podsumowując, widać wyraźnie, że omijanie, wymijanie, wyprzedzanie to zupełnie inne manewry. Najważniejsze, aby przy każdym z nich zawsze zachować wysoki poziom koncentracji i bezpieczeństwa.