Hamulec ręczny – rodzaje, kiedy używać hamulca postojowego?

Hamulec postojowy mechaniczny i automatyczny

Wyróżnia się hamulec ręczny elektryczny i mechaniczny:

• Hamulec ręczny mechaniczny – klasyczny hamulec postojowy z charakterystyczną dużą dźwignią. Mechanizm hamulcowy działa niezależnie od hydraulicznego hamulca nożnego i składa się z linki łączącej mechanizm hamulcowy z wajchą. Za równomierne rozdzielenie siły naciągu odpowiada korektor.

• Hamulec ręczny elektryczny – coraz częściej w samochodach stosuje się automatyczne hamulce postojowe, obecne już nie tylko w autach premium, ale też modelach kompaktowych. Zamiast wajchy hamulec obsługuje się przyciskiem lub niewielką dźwigienką, zwykle zamontowaną na tunelu środkowym. Układem steruje moduł systemu ABS. Po uruchomieniu hamulca elektrycznego na desce rozdzielczej powinna zapalić się odpowiednia lampka. Włączenie i wyłączenie hamulca automatycznego jest możliwe w określonych sytuacjach. Hamulec ręczny może zwalniać się automatycznie (np. podczas ruszania, jeżeli zamknięto drzwi kierowcy i zapięto pasy bezpieczeństwa).

Przeczytaj też: “Immobilizer – co to jest, budowa, jak działa?”

Kiedy używać hamulca ręcznego?

Jest kilka sytuacji, w których należy korzystać z hamulca postojowego:

• Parkowanie – w autach ze skrzyniami manualnymi zaleca się zaciągnąć hamulec ręczny, po czym wrzucić bieg. W autach z przekładniami automatycznymi najpierw należy zaciągnąć hamulec postojowy, a później przestawić automat w pozycję P.

• Zatrzymanie na wzniesieniu – zaciągnięcie hamulca ręcznego jest wygodniejsze od trzymania stopy na pedale hamulca hydraulicznego.

• Ruszanie pod górę – dotyczy to samochodów bez systemów ułatwiających ruszanie na wzniesieniu. Hamulec zabezpiecza auto przed stoczeniem.

• Oczekiwanie na zmianę świateł – wygodniejsze niż trzymanie nogi na hamulcu hydraulicznym, zwłaszcza przy długim oczekiwaniu na zmianę świateł.

• W sytuacjach awaryjnych – jeżeli zawiedzie hamulec nożny, czy przy wychodzeniu z poślizgu, co jednak wymaga dużych umiejętności i opanowania.

Jak dbać o hamulec ręczny – zasady

Żeby hamulec był sprawny, podczas eksploatacji auta należy pamiętać o kilku zasadach:

Wpływ hamulca ręcznego na bezpieczeństwo i przegląd techniczny

Sprawny hamulec ręczny to nie tylko wygoda podczas parkowania, ale przede wszystkim istotny element bezpieczeństwa. W sytuacjach awaryjnych pozwala zatrzymać pojazd, gdy zawiedzie hamulec nożny. Ponadto, podczas obowiązkowego przeglądu technicznego diagnosta sprawdza skuteczność działania hamulca postojowego. Niesprawny hamulec ręczny może być powodem do negatywnego wyniku badania technicznego, co uniemożliwia dalszą legalną eksploatację pojazdu na drogach publicznych. Dlatego regularna kontrola i serwisowanie tego elementu są niezwykle ważne.

• regularne korzystanie z hamulca postojowego (zapobiega rdzewieniu elementów);

• zaciąganie dźwigni do końca;

• niekorzystanie z hamulca postojowego przy niskich temperaturach poniżej 0 st. Celsjusza;

• sprawdzanie hamulca ręcznego – na postoju i lekko pochylonej nawierzchni (hamulec wymaga interwencji mechanika, jeżeli dźwignia jest ustawiona pod kątem ponad 70%).

Awaria hamulca postojowego – objawy:

• brak utrzymywania auta w miejscu – po zużyciu lub rozciągnięciu linki;

• brak reakcji po zaciągnięciu linki – po pęknięciu linki;

• kontrolka zapalona po zwolnieniu hamulca ręcznego – może wskazywać na zablokowanie się linki;

• nienaturalna praca dźwigni – zaciąganie wajchy zbyt lekko lub za ciężko;

• unieruchomienie auta lub brak możliwości zaciągnięcia hamulca postojowego – w przypadku elektrycznych hamulców postojowych;

• uszkodzenie silnika naprężającego linkę lub siłownika zainstalowanego w zacisku hamulcowym – w przypadku elektrycznych hamulców postojowych.

Przeczytaj też: “Kontrolka oleju – czerwona i żółta: co oznacza, jak się zachować?”

Jak naprawić hamulec ręczny?

Naprawą hamulca postojowego powinien zająć się mechanik. Można ją sprowadzić do kilku kroków:

• Demontaż osłony dźwigni hamulca w kabinie.

• Poluzowanie linki.

• Uniesienie samochodu i demontaż kół tylnej osi.

• Odpięcie linki hamulca z zacisku (może wymagać demontażu bębnów – w samochodach z hamulcami bębnowymi).

• Demontaż i wysunięcie linki po zdjęciu zacisków.

• Mocowanie nowej linki (w kolejności od dźwigni, przez mocowania w podwoziu, aż do zacisków).

• Regulacja (ustawienie stopnia od strony kokpitu poprzez dokręcanie śruby).

W przypadku klasycznych hamulców mechanicznych naprawa nie zajmuje wiele czasu, a koszt nie powinien pochłonąć powyżej 250 zł. Droższa jest naprawa ręcznego hamulca elektrycznego. W okolicach 200 zł zapłacić trzeba za smarowanie mechanizmu zaciskającego i usunięcie problemów z elektroniką. Przynajmniej 300 zł kosztuje wymiana linki, a najwięcej wymiana silniczka lub siłownika (w zakresie od 500 do przeszło 1000 zł).

Przeczytaj też: “Hamulec ręczny w zimie. Czy ręczny na mrozie może zamarznąć?”