Będzie elektroniczne prawo jazdy w aplikacji dla całej Unii Europejskiej. Od kiedy e-prawko w apce dla kierowców UE?

Elektroniczne prawo jazdy w Europejskim Portfelu Tożsamości Cyfrowej w całej UE

Elektroniczne prawo jazdy nie jest dla polskich kierowców niczym nowym. Od 5 grudnia 2020 roku nie trzeba bowiem wozić ze sobą prawa jazdy. Wcześniej, ponieważ już od października 2018 roku, dotyczyło to dowodu rejestracyjnego oraz obowiązkowej polisy OC. Wszystko dlatego, że te podstawowe dokumenty znajdują się w systemie CEPiK (Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców). Kierowcy mają do nich dostęp również w aplikacji mObywatel. Teraz cyfrowe prawo jazdy pojawi się w całej Unii Europejskiej.

Zgodnie z przyjętym porozumieniem elektroniczne prawo jazdy ma pojawić się w całej Unii Europejskiej do końca 2030 roku. Oznacza to, że taki dokument w aplikacji będą uznawać wszystkie państwa członkowskie. Wystarczy, że podczas ewentualnej kontroli kierowca okaże kod QR w aplikacji. Służby zweryfikują uprawnienia w międzynarodowym systemie – Europejskim Portfelu Tożsamości Cyfrowej. Równocześnie zapowiedziano, że kierowcy zachowają możliwość posiadania papierowej wersji dokumentu.

Obie wersje uprawnień – papierowe i e-prawo jazdy – będą dokumentami terminowymi. Dokumenty zachowają ważność maksymalnie przez okres 15 lat od momentu wydania.

Przeczytaj też: “Prawo jazdy w telefonie. Jak dodać prawko do smartfona?“

Cyfrowe prawo jazdy za granicą w mObywatelu. Czy jest ważne?

Cyfrowe prawo jazdy akceptowane przez wszystkie państwa członkowskie będzie dużą korzyścią dla kierowców, zwłaszcza tych często podróżujących za granicę. Obecnie, mimo iż z elektronicznego e-prawka można korzystać podczas prowadzenia pojazdów w Polsce, przy wyjeździe za granicę prawo jazdy w aplikacji mObywatel nie jest akceptowane.

Bezpieczeństwo danych i interoperacyjność aplikacji e-prawa jazdy

Wprowadzenie elektronicznego prawa jazdy w całej Unii Europejskiej wiąże się z koniecznością zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa danych osobowych kierowców. Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej ma gwarantować ochronę przed nieuprawnionym dostępem oraz umożliwiać bezpieczną wymianę informacji między państwami członkowskimi. Kluczowe będzie także zapewnienie interoperacyjności aplikacji, tak aby kierowcy mogli korzystać z e-prawka niezależnie od kraju wydania dokumentu czy używanego systemu operacyjnego w smartfonie. Wyzwania te są obecnie przedmiotem prac legislacyjnych i technicznych na poziomie unijnym.

Przeczytaj też: “Stałe i tymczasowe prawo jazdy w mObywatel – czym jest i jak pobrać elektroniczny dokument mPrawo jazdy w aplikacji mObywatel 2.0“

Elektroniczne prawo jazdy z datą ważności. Co z badaniami lekarskimi?

W zależności od kategorii prawa jazdy dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami będą mieć dwa terminy ważności:

• Prawo jazdy kategorii B, AM, A, A1 i A2 – dokument ważny przez 15 lat.

• Prawo jazdy kategorii C, C+E i D (autobusy i pojazdy ciężarowe) – dokument ważny przez 5 lat.

Przynajmniej na razie przy przedłużaniu dokumentów Unia Europejska nie chce nakładać obowiązku wykonywania badań lekarskich. Jednak tę kwestię pozostawiono państwom członkowskim. Oznacza to, że** każdy kraj może samodzielnie określać, czy warunkiem uzyskania nowego dokumentu będzie przejście badań lekarskich, które potwierdzają zdolność do kierowania pojazdami.**

Wymiana bezterminowych praw jazdy w Polsce

Warto przypomnieć, że zmiany dotyczące prawa jazdy w Polsce rozpoczęły się już w 2013 roku, kiedy zaprzestano wydawania bezterminowych praw jazdy. Teraz dokumenty są ważne maksymalnie przez 15 lat. Następnie dla uzyskania nowych uprawnień trzeba przejść badania lekarskie. Wygląda to podobnie jak w przypadku kierowców zawodowych z maksymalnym terminem ważności prawa jazdy wynoszącym 5 lat, czy z kodem 01.06 wymuszającym prowadzenie w okularach i soczewkach kontaktowych, co również jest powodem skracania okresu ważności uprawnień.

Przeczytaj też: “Zgubione prawo jazdy – co zrobić, czy można jeździć?“

Jednak na wymianę prawa jazdy muszą zdecydować się również kierowcy mający bezterminowe prawa jazdy wydane do 18 stycznia 2013 rokiem. Według polskich przepisów proces wymiany takich dokumentów odbędzie się w terminie od 19 stycznia 2028 do 18 stycznia 2033 roku. Po tej dacie wszystkie prawa jazdy w Polsce będą już terminowe, z maksymalnym okresem ważności wynoszącym 15 lat.

W przypadku bezterminowych praw jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B oraz B+E nie będzie wymagane dostarczanie zaświadczeń lekarskich. Wystarczy złożyć wniosek i wnieść opłatę. Natomiast nie ma gwarancji, że w najbliższej przyszłości nie ulegnie to zmianie. Szczególnie przy coraz surowszych regulacjach mających uderzać w kierowców. Wręcz przeciwnie – jest wielce prawdopodobne, że takie badania lekarskie staną się wówczas obowiązkowe.

Przeczytaj też: “Egzamin na prawo jazdy kat B – jak wygląda, ile kosztuje w 2025?“

Zakaz prowadzenia pojazdów na terenie całej UE i obowiązkowy okres próbny dla młodych kierowców

Elektroniczne prawo jazdy akceptowane we wszystkich państwach członkowskich to tylko jedna ze zmian dla kierowców, która może zacząć obowiązywać na terenie całej Unii Europejskiej. Inne zmiany dotyczą unijnego respektowania czasowych zakazów prowadzenia pojazdów oraz obowiązkowego okresu próbnego dla młodych kierowców:

• Czasowe zakazy prowadzenia pojazdów – kierowca z zatrzymanym prawem jazdy w jednym kraju UE, do czasu ustania zakazu nie może prowadzić pojazdu w innym państwie członkowskim. Możliwe, że zapisy będą mniej restrykcyjne i obowiązywać w kraju wydania oraz ojczyźnie kierowcy. Nie jest również wykluczone, że dla sprawnej wymiany informacji będzie to dotyczyć tylko dłuższych zakazów trwających ponad trzy miesiące.

• Obowiązkowy okres próbny dla młodych kierowców – okres taki miałby trwać przez pierwsze dwa lata. W tym czasie młodych kierowców obowiązywałyby surowsze ograniczenia (m.in. restrykcyjny limit lub całkowity zakaz prowadzenia po spożyciu alkoholu, surowsze konsekwencje wykroczeń drogowych). Pojazdy świeżo upieczonych kierowców mają mieć również specjalne plakietki. Wzór byłby identyczny w całej UE, a naklejka umieszczana na tylnej szybie samochodu.

Przeczytaj też: “Usługa mObywatel Prawo Jazdy, czyli prawko w telefonie – pytania i odpowiedzi“

Faktem jest, że rozwój cyfryzacji przyspiesza, czego dowodem są dokumenty dostępne w aplikacji mObywatel. Dzięki temu w Polsce nie trzeba wozić ze sobą wielu różnych fizycznych dokumentów, w tym polisy OC, dowodu rejestracyjnego czy prawa jazdy. Mimo iż na razie państwa Unii Europejskiej nie mogą honorować elektronicznych dokumentów w polskiej aplikacji, za chwilę się to zmieni. Początkowo będzie to elektroniczne prawo jazdy, które powinno zostać pozytywnie odebrane przez obywateli pokonujących europejskie trasy.

zdjęcie: pixabay.com (https://pixabay.com/illustrations/smartphone-phone-app-application-5437654/)