Kod 112 w prawie jazdy – co oznacza dla młodego kierowcy?

Kogo dotyczy kod 112 w prawie jazdy?

Kod 112 dotyczy osób, które po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B i zostały objęte okresem próbnym dla nowych kierowców. Oznaczenie będzie wpisywane w dokumentach wydawanych od 3 września 2026 roku i pojawi się automatycznie, bez potrzeby składania dodatkowych wniosków ze strony kierowcy.

Co do zasady, okres próbny kierowcy trwa 2 lata od wydania dokumentu. W przypadku 17-latków może zostać wydłużony nawet do 3 lat, natomiast nie dłużej niż do ukończenia 20. roku życia. Kierowców w okresie próbnym dotyczą bardziej restrykcyjne przepisy. Przede wszystkim obowiązuje całkowity zakaz prowadzenia pojazdu po alkoholu (limit 0,0‰). Surowiej traktowane są także wykroczenia drogowe. Już dwa naruszenia przepisów mogą skutkować wydłużeniem okresu próbnego o kolejne 2 lata.

Z kolei kod nie obejmuje osób posiadających prawo jazdy kategorii B już wcześniej, a także kierowców wymieniających dokument z powodów administracyjnych. Warto podkreślić, że kierowcy, którzy zdadzą egzamin pomiędzy 3 marca a 2 września 2026 roku, również są objęci okresem próbnym. Jednak ich dokument początkowo nie będzie zawierał kodu 112. Do 3 września 2026 roku status kierowcy będzie widoczny wyłącznie w systemie CEPiK. Od tej daty informacja pojawi się również bezpośrednio w prawie jazdy w postaci kodu 112.

Przeczytaj też: Egzamin na prawo jazdy kat B – jak wygląda, ile kosztuje w 2025?

Co oznacza kod 112 w prawie jazdy?

Kod 112 w prawie jazdy to oznaczenie administracyjne informujące służby, że kierowca znajduje się w okresie próbnym. Kod jest wpisywany w rubryce 12. dokumentu, czyli części przeznaczonej na dodatkowe informacje i ograniczenia dotyczące uprawnień kierowcy. Jego wprowadzenie ma ułatwić służbom szybkie ustalenie, czy kierujący podlega szczególnym zasadom obowiązującym nowych kierowców.

Ile trwa okres próbny dla kierowcy i jakie zasady go obowiązują?

Okres próbny dla nowych kierowców rozpoczyna się w dniu wydania prawa jazdy i co do zasady trwa 2 lata. Dotyczy osób, które po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B. W przypadku kierowców, którzy zdobyli uprawnienia w wieku 17 lat, okres próbny jest dłuższy i trwa 3 lata lub do ukończenia 20. roku życia. W czasie okresu próbnego obowiązują dodatkowe zasady mające ograniczyć ryzyko wśród najmniej doświadczonych kierowców.

Najważniejsze zasady okresu próbnego:

• czas trwania okresu próbnego wynosi 2 lata od wydania prawa jazdy (do 3 lat lub maksymalnie do 20. roku życia w przypadku kierowców, którzy uzyskali uprawnienia w wieku 17 lat);

• zakaz prowadzenia pojazdu po alkoholu (limit 0,0‰);

• surowsze konsekwencje za wykroczenia drogowe;

• konieczność udziału w szkoleniu z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego po przekroczeniu 12 punktów karnych;

• możliwość wydłużenia okresu próbnego o kolejne 2 lata, jeżeli kierowca dopuści się dwóch naruszeń przepisów drogowych;

• status kierowcy w okresie próbnym widoczny dla służb kontrolnych (m.in. poprzez kod 112 w prawie jazdy).

Od kiedy obowiązuje kod 112?

Kod 112 w prawie jazdy zacznie obowiązywać od 3 września 2026 roku. Od tej daty oznaczenie będzie wpisywane w nowych dokumentach prawa jazdy, które będą wydawane kierowcom objętym okresem próbnym.

Wprowadzenie kodu 112 jest częścią szerszej zmiany przepisów dotyczących nowych kierowców. Jedną z kluczowych reform jest możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii B od 17. roku życia oraz właśnie wprowadzenie okresu próbnego. Co należy podkreślić, same przepisy dotyczące okresu próbnego wejdą w życie wcześniej, ponieważ już z dniem 3 marca 2026 roku. Natomiast przez pierwsze miesiące status kierowcy będzie widoczny wyłącznie w systemie CEPiK, bez oznaczenia w dokumencie.

Dopiero od 3 września 2026 roku informacja o objęciu kierowcy okresem próbnym będzie widoczna bezpośrednio w prawie jazdy w postaci kodu 112. Nowe oznaczenie pojawi się w rubryce 12. prawa jazdy.

Przeczytaj też: Kurs na instruktora nauki jazdy – jak wygląda i ile kosztuje kurs dla kandydatów na instruktorów nauki jazdy

Co grozi kierowcy za naruszenie zasad w okresie próbnym?

Kierowcy objęci okresem próbnym podlegają surowszym konsekwencjom, aniżeli osoby z pełnymi uprawnieniami. Naruszenie przepisów w tym czasie może prowadzić nie tylko do mandatów i punktów karnych. Surową konsekwencją są również decyzje administracyjne wpływające bezpośrednio na ważność prawa jazdy.

Najważniejsze konsekwencje naruszeń w okresie próbnym:

• zakaz jazdy po alkoholu (0,0‰) – ryzyko cofnięcia uprawnień i konieczność ponownego zdawania egzaminu;

• przekroczenie 12 punktów karnych – skierowanie na obowiązkowe szkolenie reedukacyjne;

• popełnienie przynajmniej dwóch poważnych wykroczeń drogowych w okresie próbnym – wydłużenie okresu próbnego o kolejne 2 lata;

• rażące naruszenie przepisów lub stworzenie zagrożenia w ruchu drogowym – ryzyko cofnięcia prawa jazdy i konieczności ponownego zdawania egzaminu.

Decyzje w takich sprawach wydaje starosta na podstawie informacji przekazanych przez policję oraz danych zgromadzonych w systemie CEPiK.

Nowe kody w prawie jazdy – kod 112 a kod 113 – czym się różnią?

Kody 112 i 113 w prawie jazdy zostały wprowadzone w ramach nowych przepisów dotyczących młodych kierowców. Jednak oznaczają zupełnie różne sytuacje. Oba wpisy znajdują się w rubryce 12. dokumentu, ale odnoszą się do innych etapów zdobywania doświadczenia za kierownicą.

Kod 112 informuje, że kierowca ma już pełne uprawnienia, ale znajduje się jeszcze w okresie próbnym i podlega surowszym zasadom odpowiedzialności za wykroczenia. Natomiast kod 113 w prawie jazdy dotyczy osób, które uzyskały prawo jazdy przed ukończeniem 18 lat i mogą prowadzić pojazd wyłącznie na określonych warunkach. Przede wszystkim jest to możliwe wyłącznie na terytorium Polski. Ponadto przez 6 miesięcy lub do 18. roku życia pod nadzorem doświadczonego kierowcy.

Przez doświadczonego kierowcę należy rozumieć osobę, która:

• ma przynajmniej 24 lata;

• posiada prawo jazdy kategorii B od minimum 5 lat.

Ponadto kierowca nie może mieć zakazu prowadzenia pojazdów, a także nie może sprawować opieki nad młodocianym kierowcą podczas jazdy w stanie po użyciu alkoholu ani pod wpływem środków odurzających. Taka osoba musi znajdować się w pojeździe jako pasażer podczas jazdy kierowcy objętego kodem 113 i odpowiada za nadzór nad jego zachowaniem na drodze. Ma to ograniczyć ryzyko związane z samodzielną jazdą bardzo młodego kierowcy i umożliwić zdobywanie praktycznego doświadczenia przed ukończeniem 18 lat.

Jeżeli młody kierowca przed ukończeniem 18 lat jeździ bez doświadczonego pasażera, może zostać ukarany na podstawie art. 94 ustawy Kodeksu wykroczeń. W sądzie taka osoba otrzyma do 30 000 zł grzywny, a do tego zakaz prowadzenia pojazdów, który w zależności od decyzji sędziego może obowiązywać przez okres od 6 miesięcy do 3 lat.

Najczęstsze kody ograniczeń w prawie jazdy – nowe i stare oznaczenia

Wprowadzenie nowych kodów 112 i 113 dotyczących prawa jazdy kat. B nie zmienia znaczenia dotychczasowych oznaczeń znajdujących się w rubryce 12. prawa jazdy. Starsze kody nadal obowiązują i mogą nakładać na kierowcę konkretne ograniczenia dotyczące sposobu prowadzenia pojazdu lub jego wyposażenia. Ich nieprzestrzeganie jest traktowane jako jazda niezgodnie z uprawnieniami.

Niektóre z tych oznaczeń wynikają ze stanu zdrowia kierowcy, inne – z ograniczeń technicznych pojazdu lub decyzji administracyjnych sądu czy starosty. W praktyce oznacza to, że kierowca musi spełniać określone warunki podczas jazdy, na przykład prowadzić pojazd wyposażony w blokadę alkoholową, wyłącznie ze skrzynią automatyczną lub w okularach czy soczewach kontaktowych.

Zignorowanie wpisanego kodu jest traktowane jak prowadzenie pojazdu bez wymaganych uprawnień. To natomiast może skutkować nie tylko mandatem podczas kontroli drogowej, ale także cofnięciem prawa jazdy, a w skrajnych przypadkach odpowiedzialnością karną.

Przeczytaj też: Kod 01.06 w prawie jazdy – co oznacza, jaki mandat?

Podsumowując, wprowadzenie kodu 112 w prawie jazdy jest elementem szerszych zmian dotyczących nowych kierowców. Celem nowych ograniczeń jest zwiększenie bezpieczeństwa na drogach i łatwiejsza kontrola przestrzegania przepisów przez młodych kierowców. Równocześnie nowe regulacje nie zmieniają znaczenia dotychczasowych kodów wpisywanych w rubryce 12. prawa jazdy, które nadal mogą nakładać konkretne obowiązki na kierowców. Dlatego warto regularnie sprawdzać oznaczenia znajdujące się w dokumencie, żeby jeździć zgodnie z uprawnieniami i obowiązującymi przepisami.

zdjęcie: kod 112 w prawie jazdy (https://pixabay.com/illustrations/ai-generated-man-driving-driver-8563228/)

Jak usunąć kod 112 po zakończeniu okresu próbnego?

Po zakończeniu okresu próbnego kod 112 przestaje obowiązywać. Nie jest wymagane składanie dodatkowych wniosków, aby kod został usunięty z dokumentu. Jeśli jednak kierowca zdecyduje się wymienić prawo jazdy po upływie okresu próbnego (np. z powodu zmiany danych osobowych lub uszkodzenia dokumentu), nowy dokument nie będzie już zawierał kodu 112. Warto pamiętać, że informacja o zakończeniu okresu próbnego jest automatycznie aktualizowana w systemie CEPiK.

Praktyczne porady dla młodych kierowców w okresie próbnym

Okres próbny to czas, w którym młodzi kierowcy powinni szczególnie dbać o bezpieczeństwo swoje i innych uczestników ruchu. Warto unikać ryzykownych zachowań, przestrzegać przepisów i regularnie doskonalić swoje umiejętności za kierownicą. Dobrym pomysłem jest także korzystanie z kursów doszkalających oraz śledzenie zmian w przepisach. Pamiętaj, że każde wykroczenie może mieć poważne konsekwencje, w tym wydłużenie okresu próbnego lub nawet utratę uprawnień.