Kontrola drogowa w 2023 roku – stare zasady, nowe legitymacje służbowe

Kontrola drogowa 2023 – z legitymacją czy bez dokumentu?

Zwracając uwagę na to, jak wygląda kontrola drogowa w 2023 roku, w pierwszej kolejności należy odnieść się do tego, kiedy policjant:

Jakie inne służby mogą przeprowadzać kontrolę drogową?

Oprócz policji, uprawnienia do przeprowadzania kontroli drogowej mają także inne służby, takie jak Inspekcja Transportu Drogowego (ITD), Straż Graniczna, Służba Celno-Skarbowa oraz Żandarmeria Wojskowa. Każda z tych formacji posługuje się własnymi legitymacjami służbowymi i ma określone kompetencje. W przypadku kontroli przez ITD, funkcjonariusze zawsze muszą okazać legitymację, niezależnie od tego, czy są umundurowani, czy nie. Warto znać swoje prawa i obowiązki także podczas kontroli przeprowadzanych przez inne służby, aby uniknąć nieporozumień.

• musi okazać służbową legitymację;

• nie musi okazywać służbowej legitymacji.

Sama procedura nie jest skomplikowana, tj.:

• umundurowany policjant podczas zatrzymania nie musi okazywać legitymacji, a powinien przedstawić swoje imię, nazwisko, stopień oraz powód zatrzymania;

• umundurowany policjant podczas zatrzymania musi okazać służbową legitymację tylko na żądanie kierowcy (legitymacja musi zostać okazana w taki sposób, aby kierowca mógł odczytać i zanotować następujące dane – imię, nazwisko, stopień, nazwa organu wydającego dokument; nie ma możliwości oddania legitymacji policjanta do ręki kierowcy);

• nieumundurowany policjant podczas zatrzymania musi okazać służbową legitymację bez wezwania.

Wyjątkiem są sytuacje, kiedy w aucie znajdują się osoby podejrzewane o przestępstwo, samochód pochodzi z kradzieży, czy dokonano zatrzymania po pościgu. To samo tyczy się szybkich testów trzeźwości. Wówczas nie ma obowiązku okazywania legitymacji.

Kontrola drogowa 2023 – jak zachować się po zatrzymaniu przez policję?

Kontrola drogowa nie jest niczym szczególnym i nie powinna przerażać kierowcy. Przynajmniej wówczas, kiedy nie popełnił on wykroczenia, jest trzeźwy i prowadzi samochód w dobrym stanie technicznym, który nie jest kradziony. Warto pamiętać przy tym o kilku podstawowych zasadach, tj.:

• nie należy wychodzić z samochodu bez wydania takiego polecenia przez policjanta;

• należy otworzyć okno i trzymać ręce na kierownicy, kiedy funkcjonariusz podchodzi do auta;

• policjant może poprosić o wyłączenie silnika i włączenie świateł awaryjnych, rzadziej o otwarcie maski w celu identyfikacji pojazdu poprzez numer VIN.

Niestosowanie się do poleceń policjanta to ryzyko nałożenia mandatu w wysokości 500 zł, a nawet użycia środków przymusu.

Przeczytaj też: “Kontrola drogowa – prawa, obowiązki, jak się zachować?”

Nowe legitymacje służbowe policjantów w latach 2023-2026

Podczas kontroli drogowej w 2023 roku i trzech kolejnych latach policjanci będą posługiwać się nowymi legitymacjami. Dokumenty, które obowiązywały od 2019 roku, przestały być ważne z dniem 31 grudnia 2022 roku. Nowe legitymacje służbowe obowiązują od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2026 roku.

Nowe legitymacje służbowe policji są podobne do poprzednich dokumentów. Różnią się m.in.:

• rozmiarem czcionki;

• sposobem rozmieszczenia nazw jednostek organizacyjnych;

• zabezpieczeniami przed fałszerstwem;

• hologramami.

Pozostawiono natomiast szatę graficzną, dlatego dominuje kolor czerwono-niebieski.

Cechy charakterystyczne nowych legitymacji policyjnych:

• forma spersonalizowanej karty identyfikacyjnej o wymiarach 85,6 × 53,98 × 0,76 mm;

• materiał wykonania to wielowarstwowy poliwęglan;

• personalizowanie wykonane metodą grawerowania laserowego;

• liczne zabezpieczenia przed podrobieniem (m.in. mikrodruki, tłoczenie powierzchni, napis wykonany optycznie zmienną farbą, linie giloszowe).

Awers legitymacji policyjnej na lata 2023-2026:

• tło w kolorze czerwono-niebieskim;

• wizerunek orła w prawej górnej części;

• napis “Policja” w górnej części, a poniżej nazwa jednostki pełnienia służby przez funkcjonariusza;

• zdjęcie policjanta w lewej środkowej części;

• gwiazda policyjna, numer legitymacji z trzyliterowym oznaczeniem serii oraz sześciocyfrową numeracją karty, data ważności dokumentu w prawej środkowej części na wysokości twarzy policjanta;

• numer identyfikacyjny, imię, nazwisko i stopień funkcjonariusza poniżej wizerunku twarzy policjanta;

• znak holograficzny w formie okrągłego, transparentnego hologramu stylizowanego orła w środkowej części.

Rewers legitymacji policyjnej na lata 2023-2026:

• tło w kolorze czerwono-niebiesko-czerwonym w górnej części;

• napis organu wydającego w lewej górnej części tła;

• białe pole z wizerunkiem twarzy policjanta lub stylizowanymi literami RP (w zależności od kąta obserwacji) w prawej górnej części;

• napis “Policja” na reliefowym tle oraz obszar z danymi do odczytu maszynowego w dolnej części.

Koszt wymiany jednego dokumentu to 24 złote. Jako że na 1 stycznia 2023 roku w polskiej policji pracowało ok. 99 500 policjantów, początkowy koszt wymiany legitymacji pochłonął niemal 2,4 mln zł. Natomiast w całym okresie obowiązywania nowych dokumentów, wliczając zmiany stopni policyjnych, jednostek i nowo przyjmowanych policjantów, całkowity koszt do 2026 roku wyniesie przeszło 3,5 mln zł.

Przeczytaj też: “Czy można nagrywać policjanta w trakcie interwencji?”

Konsekwencje odmowy okazania dokumentów podczas kontroli

Odmowa okazania wymaganych dokumentów podczas kontroli drogowej może skutkować nałożeniem mandatu, a w niektórych przypadkach nawet zatrzymaniem pojazdu lub skierowaniem sprawy do sądu. Policjant ma prawo zatrzymać kierowcę do wyjaśnienia tożsamości, jeśli nie okaże on dokumentów. Warto pamiętać, że współpraca z funkcjonariuszem przyspiesza przebieg kontroli i minimalizuje ryzyko dodatkowych sankcji.