Próg zwalniający – znak A-11a, na jakich drogach, jak pokonać?

Progi zwalniające – co to jest?

Próg zwalniający pozwala skutecznie ograniczać prędkość pojazdów na odcinkach dróg. Z zasady progi mają poprawiać poziom bezpieczeństwa na drogach. Jeżeli spojrzymy na badania przeprowadzone m.in. w Wielkiej Brytanii i w Stanach Zjednoczonych, jest w tym sporo racji. Na odcinkach, na których zamontowano progi, prędkość pojazdów spadła bowiem nawet o 40 proc.

W polskich przepisach prawa progi zwalniające są ujęte w rozporządzeniu ministra infrastruktury. Uznaje się za nie urządzenia bezpieczeństwa ruchu w formie wygarbienia. Progi mogą mieć różny kształt i rozmiar. Przepisy określają również, na jakich drogach można umieszczać progi spowalniające.

Przeczytaj też: “Znaki drogowe: znak “Ustąp pierwszeństwa” – jak wygląda i co oznacza znak A-7?“

Rodzaje progów zwalniających – listwowe, płytowe, wyspowe

Podział takich urządzeń bezpieczeństwa drogowego determinuje przede wszystkim kształt progu. Dlatego wyróżnia się progi zwalniające:

Przepisy dotyczące montażu progów zwalniających

Montaż progów zwalniających jest regulowany przez Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego. Przepisy określają, że progi mogą być instalowane wyłącznie na drogach o ograniczonej prędkości do 30 km/h, poza drogami krajowymi, wojewódzkimi i powiatowymi służącymi do tranzytu. Dodatkowo, nie wolno ich montować na trasach komunikacji miejskiej, trasach przejazdu pojazdów uprzywilejowanych oraz na drogach o dużym natężeniu ruchu ciężarowego.

Wpływ progów zwalniających na różne typy pojazdów

Progi zwalniające mają różny wpływ na pojazdy osobowe, ciężarowe, rowery czy pojazdy uprzywilejowane. Dla samochodów osobowych i motocykli mogą stanowić skuteczne ograniczenie prędkości, jednak dla rowerzystów i osób poruszających się na hulajnogach mogą być utrudnieniem, zwłaszcza przy nieprawidłowym wykonaniu progu. Pojazdy uprzywilejowane, takie jak karetki czy wozy strażackie, mogą napotkać trudności w szybkim pokonaniu progów, dlatego na trasach ich przejazdu progi są rzadko montowane lub stosuje się specjalne rozwiązania konstrukcyjne.

• Listwowe – ciągnące się po całej szerokości drogi. W zależności od progu listwowego może się on składać z jednego elementu lub być połączeniem kilku segmentów.

• Płytowe – progi w formie płyty, niekiedy z dodatkowymi elementami na powierzchni.

• Wyspowe – mające formę wysp lub wyspy, z szerokością dobraną w taki sposób, aby auta osobowe o mniejszym rozstawie kół musiały zwolnić przed wyspą. W przypadku autobusów, pojazdów ciężarowych czy SUV-ów wyspę zwykle można pokonać bez zahaczania o próg, co jest możliwe, dzięki szerokiemu rozstawowi kół.

Same progi różnią się także wysokością (nie powinny przekraczać 10 cm wysokości) oraz materiałem wykonania. Popularne są progi spowalniające wykonane z chemoutwardzalnych mas gumowych. To urządzenia dostępne w naprzemiennej kolorystyce żółtej i czarnej, dzięki czemu dobrze je widać w dzień i w nocy. Alternatywą są na przykład progi z kostki brukowej.

Gdzie można zamontować próg zwalniający i jak się go oznacza?

Montaż progów zwalniających jest konieczny ze względu na ograniczenie prędkości. Kierowca, który pokonuje próg, powinien wcisnąć pedał hamulca i zwolnić. Znak progu zwalniającego to A-11a. Jest to znak informacyjny, który informuje kierowców o zbliżaniu się do “śpiącego policjanta”. Znak A-11a występuje z innymi znakami ruchu drogowego, np.:

• Znak A-11a i tabliczka T-1, ale bez znaku B-33 (ograniczenie prędkości) – tabliczka wskazuje dystans od znaku do progu. Dopuszczalna prędkość jest natomiast wówczas określona wciąż obowiązującym znakiem B-33.

• Znak A-11a z tabliczką T-1 oraz znakiem B-33 (ograniczenie prędkości) – tabliczka wskazuje dystans od znaku do progu, z kolei znak B-33 określa bezpieczną prędkość do pokonania progu zwalniającego.

• Znak A-11a z tabliczką T-2 – takie oznakowanie spotyka się na drogach, na których występuje kilka progów. Tabliczka T-2 znajduje się pod pierwszym z nich i określa odległość od znaku do progu na tym i kolejnych urządzeniach.

Progi zwalniające można także spotkać:

• w strefie zamieszkania;

• w strefie z ograniczeniem prędkości do 30 km/h lub niższej.

W takich strefach progi montuje się na drogach lokalnych, dojazdowych i zbiorczych. Co warto podkreślić, zarządca nie ma obowiązku oznaczać takiego progu znakiem A-11a.

Na montaż progu zwalniającego może sobie pozwolić m.in.:

• wójt,

• burmistrz,

• prezydent miasta.

Próg drogowy może też pojawić się na drodze na wniosek lokalnej społeczności. Wniosek składa się do organów administracji drogowej.

Czy próg zwalniający odwołuje ograniczenie prędkości?

Nie powinno być to żadną kontrowersją, ale część kierowców zastanawia się, czy progi zwalniające odwołują ograniczenie prędkości obowiązujące na danym odcinku drogi. Jak większość zmotoryzowanych dobrze wie, nie ma to miejsca. Ograniczenie prędkości określone znakiem B-33 jest bowiem odwoływane:

• znakiem, który wskazuje koniec zakazu;

• najbliższym skrzyżowaniem.

Jak pokonać próg zwalniający?

Nieprawidłowe przejechanie przez próg zwalniający jest niebezpieczne i może skończyć się rozbiciem auta lub uszkodzeniem jego elementów, np.:

• pokonanie progu spowalniającego ze zbyt dużą prędkością to ryzyko uszkodzenia nadwozia oraz zawieszenia pojazdu;

• zbyt późne hamowanie skutkuje obniżeniem przodu auta (np. naruszenie konstrukcji zderzaka).

Przez próg należy więc przejechać wolno i zgodnie z przepisami, stosując się do obowiązujących znaków, warunków na drodze oraz drogowej infrastruktury.

Jak przejechać przez próg spowalniający krok po kroku:

• Przewidywanie – należy obserwować drogę i wypatrywać znaku A-11a “Próg spowalniający” i samego progu. Szybka reakcja pozwala ocenić kształt i wysokość progu, a więc i szacowaną prędkość pokonania. Mocno obciążonymi samochodami progi trzeba pokonywać wolniej.

• Puszczenie hamulca – pokonując próg spowalniający, należy zwolnić dużo wcześniej. Z kolei w miarę zbliżania się do progu trzeba puścić pedał hamulca. Zmniejsza to ryzyko uszkodzenia auta.

• Przetoczenie się przez próg na drugim biegu – najlepiej progi zwalniające pokonywać na “dwójce”. Samochód powinien powoli przetoczyć się przez urządzenie z tą samą prędkością. Zwykle na progach zwalniających obowiązuje ograniczenie prędkości do 20 km/h lub 30 km/h, ale prędkość można obniżyć jeszcze bardziej – na przykład do 10 km/h. Inna szkoła wskazuje, aby próg pokonać na biegu jałowym.

• Po skosie lub obok – progi, które nie zajmują całej szerokości drogi, warto pokonać jednym kołem obok. Jeżeli auto ma długi przedni zwis lub niskie zawieszenie, można rozważyć pokonanie progu po skosie, oczywiście trzymając się swojego pasa ruchu, aby nie zdezorientować innych kierowców.

• Przyspieszenie – możliwe dopiero po pokonaniu progu wszystkimi kołami. Należy tutaj pamiętać o ograniczeniu prędkości.

Pokonywanie progów spowalniających nie jest więc niczym trudnym i skomplikowanym. Najważniejsze, aby przed progiem zwalniającym mocno zwolnić i pokonać go ze stałą prędkością, na przykład ok. 20 km/h na biegu jałowym lub biegu numer dwa. Zbyt gwałtowne najechanie na próg, podobnie jak za późne hamowanie, może skończyć się poważnym uszkodzeniem auta. Jeżeli jest taka możliwość, próg zwalniający można też ominąć, na przykład pokonując próg między kołami lub ominąć urządzenie kołami jednej strony.