Uchylenie mandatu karnego – gdzie się zgłosić, co napisać?

Kto może odwołać się od mandatu?

Zanim podpowiemy, jak wygląda uchylenie mandatu karnego, najpierw musimy odnieść się do prawa. Tak więc w Polsce postępowanie mandatowe prowadzi przede wszystkim Policja. Dlatego też:

• jeżeli sprawca wykroczenia podpisał mandat, staje się on prawomocny;

• jeżeli sprawca wykroczenia nie zgadza się z mandatem, może odmówić jego przyjęcia, co oznacza skierowanie sprawy do sądu (art. 97 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia).

W związku z tym przed wypisaniem mandatu funkcjonariusz musi poinformować sprawcę o możliwości odmowy przyjęcia mandatu i związanych z tym konsekwencjach. Przede wszystkim od mandatu może odwołać się każdy, kto jest przekonany, że został on mu wystawiony niesłusznie. Jeżeli natomiast mandat nie zostanie podpisany:

• służby mają 12 miesięcy na skierowanie sprawy do sądu;

• sąd ma następnie 2 lata na wydanie wyroku.

Oprócz tego od mandatu mogą odwołać się m.in.:

• rodzic lub opiekun prawny, jeżeli osoba ukarana mandatem nie ukończyła 17. roku życia;

• przedstawiciel ustawowy bądź kurator osoby ubezwłasnowolnionej ukaranej mandatem;

• z urzędu przedstawiciel służb po niesłusznym wystawieniu mandatu;

• z urzędu przedstawiciel sądu po niesłusznym wystawieniu mandatu przez służby.

Kiedy można wnioskować o uchylenie mandatu karnego?

Jest kilka sytuacji, kiedy można złożyć wniosek o uchylenie mandatu karnego, np.:

• popełniony czyn nie był wykroczeniem;

• za popełniony czyn nie grozi mandat, ale inna kara (np. areszt);

• było to działanie w obronie koniecznej lub obronie dobra chronionego prawem i nie można było tego uniknąć (np. parkowanie samochodu w miejscu zabronionym, aby ratować komuś życie);

• działanie było spowodowane chorobą psychiczną, upośledzeniem umysłowym lub innym zakłóceniem czynności psychicznych (np. przekroczenie prędkości po ataku schizofrenii).

Jak napisać wniosek o uchylenie mandatu karnego?

Nie ma jednego wzoru wniosku o uchylenie mandatu karnego. Dokument należy sporządzić samodzielnie. Muszą się w nim znaleźć:

Skutki uchylenia mandatu karnego

Uchylenie mandatu karnego przez sąd oznacza, że mandat przestaje obowiązywać, a osoba ukarana nie musi płacić grzywny ani nie otrzymuje punktów karnych. W praktyce wykroczenie uznaje się za niepopełnione, a dane o mandacie są usuwane z ewidencji. Warto pamiętać, że po uchyleniu mandatu nie ponosi się żadnych konsekwencji prawnych ani finansowych związanych z tym wykroczeniem.

• dane osoby wnioskującej o uchylenie mandatu karnego (imię i nazwisko, numer PESEL, miejsce zamieszkania);

• seria i numer mandatu (w prawej górnej części mandatu) wraz z kwotą;

• opis zdarzenia, okoliczności oraz uzasadnienie, dlaczego należy uchylić mandat karny;

• data i miejsce sporządzenia wniosku;

• nazwa i adres sądu rejonowego, gdzie składa się wniosek o uchylenie mandatu;

• podpis wnioskodawcy.

Złożenie wniosku jest bezpłatne. Należy to zrobić w terminie:

• do 7 dni od popełnionego wykroczenia – osoby ukarane mandatem;

• po 7. dniu od wystawienia mandatu – w przypadku służb wystawiających mandat.

Wniosek składa się do sądu rejonowego właściwego dla terenu wystawienia mandatu. Można go wysłać pocztą listem poleconym lub złożyć bezpośrednio w biurze podawczym sądu. Postępowanie prowadzone przez sąd jest bezpłatne. Nie ma z góry określonego terminu rozpatrzenia wniosku o uchylenie mandatu drogowego. Sąd informuje natomiast o terminie posiedzenia w sprawie. Sędzia porównuje stanowiska obu stron – funkcjonariuszy oraz kierowcy ukaranego mandatem. W zależności od dowodów sąd wydaje:

• postanowienie o uchyleniu mandatu;

• postanowienie o odmowie uchylenia mandatu – decyzja, od której nie można się odwołać.

Uchylenie mandatu drogowego krok po kroku:

• Napisanie wniosku o uchylenie mandatu drogowego.

• Złożenie wniosku do sądu – pocztą listem poleconym lub bezpośrednio w biurze podawczym.

• Oczekiwanie na listowną odpowiedź o dacie posiedzenia.

• Obecność na posiedzeniu lub oczekiwanie na decyzję sądu.

Przeczytaj też: “Jak zapłacić mandat przez Internet?“

Uchylenie mandatu drogowego przez sąd jest więc jak najbardziej możliwe. Może to nastąpić, jeżeli sprawca wykroczenia nie podpisze mandatu i tym samym sprawa zostanie skierowana do sądu. Należy jednak mieć na uwadze, że sprawca może zostać ukarany grzywną w wysokości nawet 30 000 zł. Uchylenie mandatu drogowego jest też możliwe po złożeniu odwołania na wniosek ukaranego lub opiekuna. Wniosek taki należy złożyć w terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu.