Licencja wspólnotowa – czym jest, ile kosztuje, jaki mandat za jej brak?

Licencja wspólnotowa – co to jest?

W pierwszej kolejności musimy wyjaśnić dokładniej, czym jest licencja wspólnotowa do 3,5 t. Tak więc** licencja wspólnotowa to zezwolenie na odpłatny przewóz rzeczy na arenie międzynarodowej.** Przypomnijmy, że formalnie międzynarodowy transport drogowy rozpoczyna się w miejscu załadunku, a kończy z chwilą rozładowania pojazdu.

Nowe przepisy dotyczą** licencji wspólnotowej dla pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej (DMC) od 2,5 do 3,5 tony, a więc busów. **Wcześniej była ona wymagana wyłącznie dla pojazdów o DMC powyżej 3,5 t. Podstawą prawną do uzyskania licencji jest zmiana Ustawy o transporcie drogowym i pakiecie mobilności. Związane z tym warunki przewoźnicy musieli spełnić do 20 maja 2022 roku. Zmiana przepisów jest podyktowana rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2020/1055 z dnia 15.07.2020 r.

W związku z tym z obowiązku posiadania licencji wspólnotowej zwolnione są pojazdy o DMC do 3,5 t, które przewożą:

• rzeczy w kraju,

• rzeczy w transporcie międzynarodowym na swoje potrzeby,

• osoby.

Warto pamiętać, że licencja wspólnotowa jest wydawana dla każdego pojazdu świadczącego odpłatny przewóz rzeczy na międzynarodowych trasach. Decyzję w sprawie jej nadania wydaje Główny Inspektorat Transportu Drogowego (GITD).

Posiadanie licencji wspólnotowej dla pojazdów realizujących odpłatny międzynarodowy przewóz towarów to tylko pierwszy etap zmian w tym obszarze. Kolejną nowelizację zaplanowano na lipiec 2026 roku. Wówczas pojazdy z licencją będą musiały być wyposażone w tachografy. Ich kierowcy będą musieli rejestrować czas pracy i przestrzegać przepisów rozporządzenia 561/2006/WE.

Jak uzyskać licencję wspólnotową?

Żeby uzyskać licencję wspólnotową do 3,5 tony, kierowcy i właściciele firm transportowych muszą dokonać zgłoszenia każdego z pojazdów realizujących odpłatny transport towarów na międzynarodowych trasach. Następnie trzeba wystąpić o wypis z licencji wspólnotowej.

Licencje wspólnotowe dla busów są obowiązkowe od 21 maja 2022 roku. Oczywiście firma starająca się o licencję wspólnotową musi spełnić kilka warunków, tj. musi:

• mieć stałą i rzeczywistą siedzibę;

• dysponować odpowiednią liczbą miejsc parkingowych w liczbie minimum 1/3 zgłoszonych pojazdów (oryginał oświadczenia dotyczącego bazy eksploatacyjnej – załącznik OB);

• mieć dobrą reputację (informacja z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności właściciela za przestępstwa w określonych dziedzinach);

• mieć zabezpieczenie finansowe w wysokości 1800 euro za pierwszy zgłoszony pojazd i 900 euro za każdy kolejny;

• zatrudniać kierowców ze świadectwem kierowcy (dla kierowców spoza Unii Europejskiej);

• zatrudniać osobę zarządzającą transportem z certyfikatem kompetencji zawodowych;

• złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego i licencji wspólnotowej (druk LM1);

• dołączyć oryginał wykazu pojazdów (załącznik WPCM), oryginał oświadczenia osoby zarządzającej transportem, kserokopię certyfikatu kompetencji zawodowych w transporcie, dowód uiszczenia opłaty za wydanie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, dowód uiszczenia opłaty za wydanie licencji wspólnotowej i wypisów.

Ile kosztuje licencja wspólnotowa?

Żeby uzyskać licencję wspólnotową, najpierw trzeba uzyskać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, które kosztuje 1000 złotych. Następnie należy uiścić opłatę za wydanie zezwolenia. Koszt licencji jest uzależniony od okresu ważności, tj.:

Jak wygląda kontrola drogowa i jakie dokumenty są wymagane?

Podczas kontroli drogowej pojazdu wykonującego międzynarodowy przewóz rzeczy, funkcjonariusze mogą zażądać okazania licencji wspólnotowej lub jej wypisu, dokumentów pojazdu, prawa jazdy kierowcy oraz dokumentów przewozowych (np. list przewozowy CMR). Brak któregokolwiek z tych dokumentów może skutkować nałożeniem mandatu lub wszczęciem postępowania administracyjnego. Warto pamiętać, że licencja wspólnotowa powinna być dostępna w pojeździe przez cały czas wykonywania przewozu międzynarodowego.

• licencja wydana na okres do 5 lat – 4000 złotych + 440 złotych za każdy wypis z licencji;

• licencja wydana na okres od 5 do 10 lat – 8000 złotych + 880 złotych za każdy wypis z licencji.

Opłatę uiszcza się na numer rachunku bankowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego. W tytule przelewu wystarczy podać swój numer NIP.

Na samą licencję wspólnotową czeka się do 30 dni, aczkolwiek termin ten może ulec wydłużeniu. Wówczas wnioskodawca jest o tym informowany przez GITD.

Jaki mandat za brak licencji wspólnotowej?

Przepisy dotyczące międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy w transporcie lekkim są wciąż nowością na rynku. Niestety, nie wszystkie firmy, które realizują przewóz towarów na arenie międzynarodowej pojazdami o masie DMC do 3,5, wyrobiły licencję. Tymczasem** mandat za brak licencji wspólnotowej w Polsce jest bardzo wysoki i wynosi w Polsce do 12 000 złotych. **Podobne, a nawet wyższe kary za brak uprawnień przewozowych grożą w innych państwach UE oraz krajach należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG).

Kara tej wysokości dotyczy każdej kontroli drogowej. Tak wysokie mandaty za brak licencji wspólnotowej mają skutecznie odstraszać przewoźników od nielegalnych praktyk na rynku transportowym i transportu towarów za granicę bez licencji.

Przeczytaj też: “Kontrola drogowa – prawa, obowiązki, jak się zachować?”

Oprócz tego **za brak licencji wspólnotowej firmie grozi utrata dobrej reputacji. **Przypomnijmy, że firmy, które zajmują się transportem, podlegają pod kontrolę dobrej reputacji. Brak licencji oznacza dla firmy zapis o oznaczeniu 1 BPN, co jest odpowiednikiem bardzo poważnego naruszenia. Wystarczą trzy takie wpisy, aby GITD rozpoczął postępowanie w zakresie utraty dobrej reputacji. Konsekwencją dla przedsiębiorcy będzie utrata usprawnień do wykonywania zawodu przewoźnika drogowego.

Konsekwencje powtarzających się naruszeń

Powtarzające się naruszenia związane z brakiem licencji wspólnotowej mogą prowadzić nie tylko do wysokich kar finansowych, ale również do utraty dobrej reputacji firmy transportowej. W przypadku trzech poważnych naruszeń GITD może wszcząć postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do wykonywania zawodu przewoźnika drogowego. Oznacza to, że firma może stracić możliwość prowadzenia działalności transportowej na terenie całej Unii Europejskiej.