Mandaty na przejściach dla pieszych – co grozi kierowcy?

Pierwszeństwo pieszych na przejściach od 1 czerwca 2021 roku

Zanim wyjaśnimy, ile wynoszą mandaty na przejściach dla pieszych w 2023 roku, najpierw musimy odnieść się do przepisów prawa. Duże zmiany w tym obszarze wprowadziła nowelizacja, która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2021 roku.

Przed zmianami w prawie w okolicy przejść dla pieszych kierowca musiał:

• zachować szczególną ostrożność;

• ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na pasach;

• zmniejszyć prędkość pojazdu.

Po zmianach w prawie kierowca zbliżający się do przejścia dla pieszych jest zobowiązany:

• zachować szczególną ostrożność;

• ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na pasach i wchodzącemu na przejście;

• zmniejszyć prędkość pojazdu.

Pieszy ma pierwszeństwo przed każdym pojazdem, jeżeli:

• znajduje się na przejściu dla pieszych;

• dopiero wchodzi na przejście dla pieszych.

Przepis ten nie obowiązuje w przypadku tramwaju. Nie dotyczy także tzw. przejść sugerowanych, które pieszy musi pokonać najkrótszą drogą prostopadle do jezdni, wcześniej ustępując pierwszeństwa pojazdom znajdującym się na drodze.

Warto w tym miejscu podkreślić, że pewne obowiązki ma również pieszy. Podczas przechodzenia przez pasy, podobnie jak przy pokonywaniu torowiska, nie może więc korzystać z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń, które upośledzają prawidłową percepcję. Mandat dla pieszego z tego tytułu wynosi 300 złotych.

Ranni i zabici na przejściach: 2021 vs. 2022

Wbrew pozorom zmiany nie są rewolucyjne. Kierowca musi ustąpić pierwszeństwa pieszemu na pasach, ale też obserwować otoczenie wokół przejść i zatrzymać się przed pieszym, który chce przejść przez jezdnię w tym miejscu. Piesi czują się natomiast pewniej, co nie oznacza, że są bezpieczniejsi.

Zmiana prawa sprawiła, że piesi pewniej wchodzą na przejścia, co prowadzi do większej liczby wypadków. Potwierdzają to statystyki dla pierwszych pięciu miesięcy w 2021 i 2022 roku. Jest to właściwy okres, ponieważ uwzględnia czas, kiedy przepisów nie było (styczeń-maj 2021) i obowiązywały (styczeń-maj 2022). Wygląda to następująco:

• styczeń-maj 2021: 732 wypadki, 45 zabitych, 707 rannych;

• styczeń-maj 2022: 1010 wypadków (+278 wypadków, 38 proc.), 60 zabitych (+15 zabitych, 33 proc.), 982 rannych (275 rannych, +39 proc.).

Mandaty za wykroczenia na przejściach dla pieszych

Wyższe mandaty weszły w życie z dniem 1 stycznia 2022 roku. Reforma objęła także karanie kierowców za wykroczenia w obszarze przejść dla pieszych. Następnie 17 września 2022 roku znowelizowano taryfikator punktów karnych. Dlatego obecnie mandaty za wykroczenia na przejściach dla pieszych są następujące:

• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu na pasach – 1500 złotych i 15 punktów karnych;

• wyprzedzanie na przejściu lub przed nim – 1500 złotych i 15 punktów karnych;

• omijanie pojazdu, który zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu – 1500 złotych i 15 punktów karnych;

• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przechodzącemu na skrzyżowaniu, kiedy kierujący skręcił w drogę poprzeczną – 1500 złotych i 12 punktów karnych;

• złamanie zakazu wyprzedzania na skrzyżowaniu – 1000 złotych i 10 punktów karnych;

• jazda wzdłuż chodnika lub przejścia dla pieszych – 1500 złotych i 8 punktów karnych.

Przeczytaj też: “Nowy taryfikator punktów karnych. Zmiany od 17 września 2022 roku!”

Mandat za wykroczenia na przejściach dla pieszych w warunkach recydywy

Z dniem 17 września 2022 roku znowelizowano nie tylko taryfikator punktów karnych. Od tego dnia obowiązują też przepisy tzw. recydywy. Oznacza ona, że w przypadku najcięższych przewinień popełnionych ponownie w ciągu kolejnych dwóch lat, wykroczenie jest karane mandatem podwójnej wysokości. Wszystkie powyższe przypadki przewidują zasadę recydywy, a mandaty są wówczas następujące:

• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu na pasach – 3000 złotych i 15 punktów karnych;

• wyprzedzanie na przejściu lub przed nim – 3000 złotych i 15 punktów karnych;

• omijanie pojazdu, który zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu – 3000 złotych i 15 punktów karnych;

• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu przechodzącemu na skrzyżowaniu, kiedy kierujący skręcił w drogę poprzeczną – 3000 złotych i 12 punktów karnych;

• złamanie zakazu wyprzedzania na skrzyżowaniu – 2000 złotych i 10 punktów karnych;

• jazda wzdłuż chodnika lub przejścia dla pieszych – 3000 złotych i 8 punktów karnych.

Przeczytaj też: “Recydywa w mandatach – o co chodzi, za co i jakie kary?”

Jak zachować się na przejściach dla pieszych?

Zmiana przepisów wcale nie sprawiła, że piesi są bezpieczniejsi. Przynajmniej zapis, który wskazuje, że pieszy ma pierwszeństwo podczas wchodzenia na pasy. W dłuższej perspektywie zmniejszenie liczby wypadków na przejściach, chociaż nie tylko, może wynikać z drastycznego podniesienia mandatów i przypisywania za określone wykroczenia większej liczby punktów karnych. Szczególnie że od 17 września 2022 roku punkty karne są usuwane z konta dopiero po 2 latach od opłacenia grzywny. Niezależnie od tego, na pewno warto wiedzieć, jak zachować się przed pasami, tj.:

• zwolnić przed przejściem dla pieszych i obserwować okolice, aby móc zareagować, jeżeli zajdzie taka potrzeba;

• traktować przejścia dla pieszych i ich okolice jak drogi z pierwszeństwem przejazdu;

• zakładać, że za obiektem zasłaniającym widok (np. drzewo, źle zaparkowany samochód), może znajdować się pieszy.

Stosując się do tych zasad, można zareagować na czas i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu lub wkraczającemu na pasy i tym samym uniknąć wysokiego mandatu. Oczywiście pod żadnym pozorem nie wolno wyprzedzać innych pojazdów na przejściu lub bezpośrednio przed nim.

Odwołanie od mandatu za wykroczenie na przejściu dla pieszych

Jeśli kierowca uważa, że mandat został nałożony niesłusznie, ma prawo się od niego odwołać. W tym celu należy w ciągu 7 dni od przyjęcia mandatu złożyć wniosek o uchylenie mandatu do sądu rejonowego właściwego dla miejsca popełnienia wykroczenia. Warto przygotować dowody, takie jak nagrania z monitoringu czy zeznania świadków, które mogą potwierdzić wersję kierowcy. Pamiętaj, że nieprzyjęcie mandatu skutkuje skierowaniem sprawy do sądu z urzędu.