Jak sprawdzić poziom płynu hamulcowego?

Funkcje płynu hamulcowego

Zanim podpowiem, jak sprawdzić poziom płynu hamulcowego, w pierwszej kolejności wyjaśnię, jakie funkcje pełni on w aucie. Otóż główne zadania płynu hamulcowego to m.in.:

• przenoszenie siły z pedału hamulca na tłoki, a dalej na klocki hamulcowe;

• maksymalne skrócenie czasu reakcji hamowania;

• ochrona układu hamulcowego przed korozją.

Przyczyny zużywania się płynu hamulcowego

Jest kilka przyczyn degradacji płynu hamulcowego, tj.:

• Praca pod wysokim ciśnieniem – ciśnienie w układzie może przekraczać nawet 12 MPa, a wraz z wyższym ciśnieniem dochodzi do szybszej degradacji płynu hamulcowego.

• Higroskopijność – nawet niewielka ilość wody w płynie ma negatywne skutki dla skuteczności hamulców. Wynika to z dużo niższej temperatury wrzenia wody, co ułatwia przegrzanie, a w konsekwencji grozi utratą możliwości hamowania. Zgodnie z klasyfikacją DOT dla płynu DOT 4 bezpieczna zawartość wody wynosi 3,7 proc., ale bezpieczniej obniżyć ten poziom do 2 proc. Niestety, płyn hamulcowy ma wysoką zdatność na wchłanianie wody.

• Naturalne starzenie – z biegiem czasu w toku eksploatacji płyn hamulcowy ulega naturalnemu procesowi starzenia.

• Nieszczelny układ – nieszczelność na przewodach i uszczelkach skutkuje uciekaniem płynu, ale także powolnym przedostawaniem się powietrza czy wody.

Przeczytaj też: “Zaciski hamulcowe – co to jest, jak rozpoznać awarię?”

Jak sprawdzić poziom płynu hamulcowego w samochodzie?

Sprawdzenie poziomu płynu hamulcowego jest łatwe i poradzi sobie z tym każdy kierowca. Wystarczy postępować zgodnie z poniższą instrukcją:

• Otwórz maskę.

• Znajdź zbiorniczek wyrównawczy – zwykle jest umieszczony w widocznym miejscu.

• Sprawdź poziom płynu – musi się on mieścić pomiędzy wartościami minimalną a maksymalną.

Kolor płynu hamulcowego

Warto wiedzieć, jak sprawdzić poziom płynu hamulcowego, ale należy także przyjrzeć się barwie cieczy. Płyn hamulcowy powinien mieć kolor słomkowy. Jeżeli jest on ciemniejszy, może to oznaczać pogorszenie właściwości, a w konsekwencji słabszą siłę hamowania.

Objawy i konsekwencje niskiego poziomu płynu hamulcowego

Zbyt niski poziom płynu hamulcowego może prowadzić do poważnych problemów z układem hamulcowym. Najczęstsze objawy to zapalenie się kontrolki hamulca na desce rozdzielczej, miękki lub wpadający w podłogę pedał hamulca, wydłużona droga hamowania oraz nietypowe odgłosy podczas hamowania. Zaniedbanie tych sygnałów może skutkować utratą skuteczności hamowania, a w skrajnych przypadkach – całkowitą utratą możliwości zatrzymania pojazdu. Regularna kontrola poziomu płynu oraz szybka reakcja na niepokojące objawy to podstawa bezpiecznej eksploatacji samochodu.

Zmiana koloru płynu hamulcowego na ciemniejszy – brązowy lub czarny – może mieć kilka przyczyn, tj.:

• zbyt wysoka zawartość wody;

• szybkie nagrzewanie;

• zużycie przewodów hamulcowych;

• zbyt długi interwał wymiany.

Jak sprawdzić poziom wody w płynie hamulcowym?

W związku z tym, że efektywność płynu hamulcowego spada wraz z wyższym poziomem wody, jej zawartość sprawdzić można z wykorzystaniem specjalnego testera. Urządzenie kupić można już w cenie kilkudziesięciu złotych. Również sama obsługa testera jest prosta. Wystarczy zanurzyć elektrody w płynie, a następnie poczekać na wynik testu:

• zielona dioda – zawartość wody na poziomie 0 proc.;

• żółta dioda – zawartość wody na poziomie poniżej 1 proc.;

• dwie żółte diody – zawartość wody na poziomie 2 proc.;

• czerwona dioda – zawartość wody na poziomie 3 proc.;

• dwie czerwone diody – zawartość wody na poziomie powyżej 4 proc.

Kiedy wymienić płyn hamulcowy?

Na wymianę płynu hamulcowego warto zdecydować się w interwałach nie dłuższych niż co 2 lata lub od 30 000 do 60 000 kilometrów. Poza tym należy to zrobić, kiedy:

• poziom zawartości wody przekracza 2 proc.;

• płyn zmienił kolor na ciemniejszy;

• pedał hamulca jest miękki lub wpada w podłogę;

• wyczuwa się mniejszą siłę hamowania;

• miejsce ma wymiana elementów układu hamulcowego (np. zaciski, przewody hamulcowe, pompa hamulcowa);

• w zbiorniczku jest zbyt mało płynu;

• minie data ważności płynu;

• w zbiorniczku znajdują się zanieczyszczenia;

• zbiorniczek ulegnie uszkodzeniu.

Jak wybrać płyn hamulcowy?

Przy sprawdzaniu poziomu płynu hamulcowego na korku znaleźć można informację o używanym produkcie. Dedykowany płyn dla konkretnego egzemplarza znajduje się także w instrukcji pojazdu. Ważne, żeby stosować się do zaleceń producenta i stawiać na produkty renomowanych marek (np. Ferodo, Bosch, Comma, Febi Bilstein, Valeo, ATE, Hella, Brembo czy Castrol).

Jeżeli w zbiorniczku płynu jest zbyt mało, a nic nie wskazuje na utratę właściwości, przed wymianą można wykonać dolewkę. Dopuszcza się nawet mieszanie ze sobą wybranych rodzajów płynów (np. DOT 4 do DOT 3, DOT 5.1 do DOT 4). Natomiast nie wolno mieszać z innymi płynu DOT 5, ponieważ jest on oparty na bazie silikonu. W innych stosuje się poliglikole.

Oczywiście bezpieczniej w takiej sytuacji wymienić płyn na nowy. Szczególnie że nie zaleca się dolewania płynów, które były już otwierane, ponieważ kontakt z powietrzem ma negatywny wpływ na właściwości.

Przeczytaj też: “Jak wybrać najlepszy płyn hamulcowy?”

Jak wymienić płyn hamulcowy?

Wyjaśniłem, jak sprawdzić poziom płynu hamulcowego w samochodzie oraz kiedy go wymienić. Samą wymianę najlepiej zlecić mechanikowi, ponieważ na pewno nie jest to najprostsze. Szczególnie skomplikowane jest to w nowszych autach bogatszych w systemy elektroniczne, kiedy zazwyczaj wymaga się dostępu do komputera diagnostycznego.

Łatwiej zrobić to w starszych samochodach, ale nawet wówczas należy zachować dużą ostrożność, a dodatkowo niezbędne są do tego dwie osoby. Przygotować należy nowy płyn hamulcowy, pojemnik na zużytą ciecz, strzykawkę, gumowy wężyk oraz klucz do odkręcenia odpowietrzników. Często trzeba też zdjąć koła, co wymaga dostępu do kanału czy rampy. Jako że płyn hamulcowy ma właściwości żrące, koniecznie zadbać trzeba także o ochronę osobistą (m.in. rękawice, okulary, maska).

Wymiana płynu hamulcowego krok po kroku:

• Odkręć nakrętkę ze zbiorniczka wyrównawczego.

• Odciągnij możliwie największą ilość płynu do przygotowanego naczynia z wykorzystaniem strzykawki z wężykiem.

• Dolej do zbiorniczka wyrównawczego nowego płynu.

• Odkręć koło położone najdalej od pompy hamulcowej.

• Załóż gumowy wężyk na odpowietrznik i poprowadź jego drugi koniec do pojemnika na stary płyn hamulcowy (powinien być stale zanurzony w płynie, żeby zabezpieczyć przed przedostawaniem się powietrza do przewodów hamulcowych).

• Spuszczaj płyn, kiedy druga osoba naciska na pedał hamulca (zwykle wystarczy kilka naciśnięć).

• Odkręć odpowietrznik, kiedy druga osoba przytrzymuje pedał hamulca w podłodze.

• Odczekaj aż brudny i zapowietrzony płyn ścieknie do pojemnika.

• Zakręć odpowietrznik, kiedy druga osoba wciska w podłogę pedał hamulca.

• Poczekaj, aż w rurce pojawi się czysty i niezapowietrzony płyn, kiedy druga osoba naciska na pedał hamulca.

• Przykręć koło.

• Powtórz czynności 4-11 dla pozostałych kół.

• Zakręć nakrętkę zbiorniczka wyrównawczego.

Przeczytaj też: “Leżanka warsztatowa – rodzaje, parametry, jak wybrać?”

Nowy płyn jest jasny i ma kolor słomkowy. Jeżeli niedługo po wymianie płyn ponownie zrobi się ciemny, najprawdopodobniej winne są usterki innych elementów układu hamulcowego.

Tak więc, o ile każdy powinien wiedzieć, jak sprawdzić poziom płynu hamulcowego w samochodzie, o tyle wymiana jest już dość skomplikowana. Przede wszystkim należy pamiętać, żeby dokręcanie odpowietrznika miało miejsce przy wciśniętym do końca pedale hamulca. W innym wypadku skutkuje to zapowietrzeniem układu. Oczywiście cały czas należy też dolewać nowego płynu do zbiorniczka wyrównawczego. W związku z tym zlecenie tego zadania mechanikowi jest jak najbardziej rozsądne.

zdjęcie: pixabay.com (https://pixabay.com/illustrations/ai-generated-mechanic-auto-8214510/)